Bilim insanları L98-59d’de yeni sıvı gezegen türü bulmuş olabilir

Nature Astronomy’de yayımlanan bir araştırma, Dünya’dan yaklaşık 35 ışık yılı uzaklıktaki L98-59d adlı ötegezegenin yüzeyin çok altına uzanan küresel bir magma okyanusuna sahip olabileceğini ortaya koydu. James Webb Uzay Teleskobu verileri ve bilgisayar simülasyonlarına dayanan çalışmada, bu yapının bilinen kayalık gezegen ve su dünyası sınıflandırmalarının dışında yeni bir gezegen tipine işaret edebileceği değerlendirildi.

L98-59d’nin yüzeyini kapladığı değerlendirilen geniş magma okyanusu, kızıl yıldızın altında uzanan erimiş bir gezegen manzarası sunuyor.

JAMES WEBB VERİLERİ YENİ TABLOYU GÜÇLENDİRDİ

The Guardian’ın aktardığına göre L98-59d, Dünya’nın yaklaşık 1,6 katı büyüklüğünde ve küçük bir kırmızı yıldızın çevresinde dolanıyor. Gezegen için daha önce derin bir sıvı su okyanusu ihtimali üzerinde durulsa da, son analizler bu senaryonun zayıfladığını gösterdi.

Araştırmada kullanılan James Webb verileri, atmosferde kükürt bakımından zengin bir yapı bulunduğuna işaret etti. Çalışma ekibine göre bu atmosfer bileşimi, gezegenin yalnızca kayalık ya da yalnızca suyla kaplı bir dünya olarak açıklanmasını güçleştirdi.

L98-59D KLASİK GEZEGEN SINIFLARINA UYMADI

Araştırmacılar, L98-59d’nin boyutu dikkate alındığında geleneksel çerçevede kayalık gezegen ya da su dünyası olarak değerlendirilmesinin beklendiğini belirtti. Ancak iki modelin de yaklaşık 5 milyar yıllık süreç boyunca kükürt ağırlıklı atmosferin nasıl korunduğunu açıklamakta yetersiz kaldığı kaydedildi.

Oxford Üniversitesi’nden astrofizikçi Dr. Harrison Nicholls, gezegenin durumunu anlatırken “The whole thing really is in a mushy, molten state” değerlendirmesini yaptı. Nicholls’un ifadesi, yalnızca yüzeyin değil, iç yapının da geniş ölçüde erimiş olabileceğine işaret etti.

Gezegen yüzeyindeki yoğun lav akışları ve yüksek sıcaklığın oluşturduğu hareketli yapı, erimiş bir dünya ihtimaline işaret ediyor.

SİMÜLASYONLAR DERİN ERİMİŞ YAPI OLASILIĞINI ÖNE ÇIKARDI

Nature Astronomy’de yayımlanan çalışmada ekip, gelişmiş bilgisayar simülasyonlarıyla L98-59d’nin oluşumundan bugüne uzanan evrimini yeniden inceledi. Model sonuçları, gezegenin yüzeyden binlerce kilometre derine uzanan küresel bir magma okyanusuna ve muhtemelen erimiş bir çekirdeğe sahip olabileceğini gösterdi.

Araştırmacılara göre bu yapı, atmosferde tespit edilen gazların neden hâlâ varlığını sürdürebildiğini de açıklayabilir. Çalışmada, magma okyanusunun gazları depolayarak zaman içinde kaybolmalarını önlemiş olabileceği değerlendirildi.

Bilim insanları, uzay teleskoplarından elde edilen veriler üzerinden ötegezegenin yapısını analiz ediyor.

BULGULAR YAŞANABİLİRLİK DEĞERLENDİRMELERİNİ ETKİLEYEBİLİR

Araştırmada yüzey sıcaklığının yaklaşık 1.900 dereceye ulaşabileceği belirtildi. Ayrıca komşu gezegenlerin gelgit etkisinin magma yüzeyinde büyük dalgalar oluşturabileceği, hidrojen sülfür bakımından zengin atmosferin ise yaşam açısından elverişsiz koşullar yaratabileceği aktarıldı.

Çalışmanın sonuçları, erimiş yapıya sahip ötegezegenlerin düşünüldüğünden daha yaygın olabileceği ihtimalini gündeme taşıdı. Bu durumun, yaşanabilir bölgede bulunan bazı gezegenlerin otomatik olarak yaşam için uygun kabul edilmemesi gerektiğine yönelik tartışmaları da güçlendirdi.

James Webb gözlemlerinde yer alan ancak araştırmanın doğrudan yazarları arasında bulunmayan Açık Üniversite’den gezegen bilimci Dr. Jo Barstow, yeni modelin makul bir açıklama sunduğunu belirtti. Barstow, daha önce gezegenin Io benzeri yoğun volkanik bir dünya olarak değerlendirildiğini, son çalışmanın ise bundan daha ileri bir tablo ortaya koyduğunu ifade etti.

Araştırmanın bulguları, ötegezegen çeşitliliğine ilişkin mevcut tabloyu genişletirken, yeni gezegen sınıflandırmalarına ihtiyaç duyulabileceği yönündeki değerlendirmeleri yeniden gündeme taşıdı.

Sıkça Sorulan Sorular

L98-59d nedir?

Araştırmaya göre L98-59d, yüzeyinin çok altına uzanan küresel bir magma okyanusuna sahip olabilecek ve klasik gezegen sınıflarına tam uymayan bir ötegezegen olarak değerlendiriliyor.

L98-59d kaç ışık yılı uzaklıkta?

Çalışmaya göre L98-59d, Dünya’dan yaklaşık 35 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor.

L98-59d’nin atmosferinde ne var?

Verilere göre gezegenin atmosferinde kükürt bakımından zengin bir yapı bulunduğu ve bu durumun klasik modellerle açıklamayı zorlaştırdığı belirtiliyor.

L98-59d’de magma okyanusu var mı?

Simülasyonlara göre gezegenin yüzeyden binlerce kilometre derine uzanan bir magma okyanusuna sahip olabileceği değerlendiriliyor.

L98-59d yaşanabilir mi?

Araştırmaya göre yaklaşık 1.900 dereceye ulaşan yüzey sıcaklığı ve hidrojen sülfür bakımından zengin atmosfer, yaşam için elverişsiz koşullara işaret ediyor.