“Yorgun mermi” değil, sessiz cinayet: Ankara’da havaya sıkılan kurşunların kanlı bilançosu
Silahlı kutlama geleneği, masum canları hayattan koparmaya devam ediyor. Balistik uzmanları uyarıyor: "Yorgun" denilen mermi aslında bir "güdümsüz füze" gibi hareket ediyor. İşte Altındağ’dan Mamak’a, başkentin sokaklarını kuşatan sessiz tehlikenin anatomisi.
Türkiye’de her yıl yüzlerce vatandaşın yaralanmasına veya hayatını kaybetmesine neden olan "yorgun mermi" (spent bullet) vakaları, başkent Ankara’da bir iç güvenlik krizine dönüştü. Özellikle Altındağ, Mamak ve Sincan gibi ilçelerde yoğunlaşan bu vakalar, sadece birer kaza değil hukuki, sosyolojik ve teknik boyutları olan "dolaylı cinayetler" olarak nitelendiriliyor.
"YORGUN" DEĞİL, ÖLÜMCÜL!
Toplumda merminin enerjisinin bittiği algısını yaratan "yorgun mermi" terimi, aslında fiziksel bir gerçeği maskeliyor. Yapılan balistik araştırmalar, namludan dikeye yakın açıyla çıkan bir merminin 1000 ila 2 bin 400 metre irtifaya ulaştıktan sonra yerçekimi ivmesiyle (g=9.81 m/s²) serbest düşüşe geçtiğini kanıtlıyor.
Uzmanlar, 9mm çapında bir merminin düşüş sırasında 110 m/sn hıza ulaşabildiğini, oysa insan kafatasını delmek için sadece 60 m/sn hızın yeterli olduğunu belirtiyor. Bu durum, havaya sıkılan her merminin düştüğü noktada bir ölüm makinesine dönüştüğünü gösteriyor.
ANKARA’DA HAFIZALARDAN SİLİNMEYEN TRAJEDİLER
16 yaşındaki Hüseyin Furkan Koca
Başkent Ankara’da havaya ateş açılması sonucu yaşanan olaylar, bireysel vakaların ötesinde, yıllara yayılan acı bir tabloyu ortaya koyuyor. Sincan’da 2019 yılında 16 yaşındaki Hüseyin Furkan Koca, kendi düğününde çıkan tartışma sırasında ateşlenen silahtan çıkan seken mermiyle hayatını kaybederken, olay kapalı alanlarda silah kullanımının ne denli ölümcül sonuçlar doğurabileceğini gözler önüne serdi.
Altındağ’da 2021 yılında yaşanan ve adli tıp ile balistik tarihine geçen vakada ise Erdem Şeker, aracının lastiğini değiştirirken yaklaşık 970 metre uzaklıktan ateşlenen bir mermiyle yaşamını yitirdi; bu dosya, “olası kastla öldürme” kararıyla Türkiye genelinde emsal oldu.
9 yaşındaki Emirhan Baytemür
Mamak’ta 2022 yılında 9 yaşındaki Emirhan Baytemür, bir düğünde havaya açılan ateş sonucu hayatını kaybederken, denetimsiz silah kullanımının çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisi bir kez daha ortaya çıktı.
Bu ölümlerin yanı sıra, halı sahada maç izlerken başına isabet eden yorgun mermiyle ağır bir yaşam mücadelesine başlayan Yusuf Özbek’in hikâyesi, hayatta kalan mağdurların yaşadığı fiziksel ve psikolojik yıkımı gözler önüne serdi.
Mamak eski Belediye Başkanı Mesut Akgül
Mamak’ta eski Belediye Başkanı Mesut Akgül’ün bir sünnet düğününde yaralanması ve polis memuru Hamit Bıçak’ın evinde yaşanan silah kazasında hayatını kaybetmesi ise, silahların kimse için güvenli olmadığını ve tehlikenin makam, yaş ya da meslek ayırt etmediğini ortaya koydu.
YARGIDA "OLASI KAST" DÖNEMİ
Yorgun mermi davalarında artık "kaza oldu" savunması geçerliliğini yitiriyor. Yargıtay’ın yeni içtihatları doğrultusunda, meskun mahalde havaya ateş açan şahıslar "Bilinçli Taksir" yerine, sonucu öngördüğü halde eyleme devam ettiği için "Olası Kastla Öldürme" suçundan yargılanıyor. Bu da faillerin 20 yıla yakın hapis cezalarıyla karşı karşıya kalması anlamına geliyor.
VERİLERLE TÜRKİYE'NİN SİLAHLI ŞİDDET HARİTASI (2023-2024)
| Veri Kategorisi | 2023 İstatistikleri | 2024 İstatistikleri |
| Toplam Olay Sayısı | 3 bin 773 | 3 bin 801 |
| Toplam Ölü Sayısı | 2 bin 318 | 2 bin 370 |
| Ateşli Silah Kullanımı | Yüzde 85 | Yüzde 84 |
TÜRKİYE GENELİNDEKİ SEMBOL VAKALAR VE HUKUKİ SÜREÇLER
Hazırlanan rapora göre, “maganda kurşunu” olarak adlandırılan havaya ateş açma olayları yalnızca Ankara’da değil, Türkiye’nin birçok ilinde benzer trajedilere yol açtı.
19 yaşındaki Ahmet Emre Çavuş
İstanbul Sultangazi’de 2015 yılında ensesine isabet eden yorgun mermiyle ağır yaralanan lise öğrencisi Ahmet Emre Çavuş, yaklaşık iki yıl süren yaşam mücadelesinin ardından hayatını kaybederken, ailesinin yürüttüğü hukuk mücadelesi bireysel silahlanmaya karşı ulusal bir farkındalığa dönüştü.
Trabzon’da 2021 yılında fındık bahçesinde oturduğu sırada omuriliğine isabet eden yorgun mermiyle yaşamını yitiren 15 yaşındaki Emir Yuşa Atıcı’nın adı bir çocuk parkında yaşatılırken, ailesi silahlı eğlence kültürüne karşı mücadele başlattı.
Tokat’ın Erbaa ilçesinde 2020 yılbaşı öncesinde marketten dönerken vurulan 17 yaşındaki Hanife Büşra Konyar ise altı gün süren yaşam savaşını kaybetti; dava süreci “bilinçli taksir”den “olası kast”a dönüşmesiyle dikkat çekti.
Trabzon’un Şalpazarı ilçesinde evinin önünde odun keserken vurulan 58 yaşındaki Perihan Dikbaş olayı ise kırsalda “boş araziye ateş” anlayışının ne denli tehlikeli olduğunu gözler önüne serdi.
6 yaşındaki İsmail K.'nın vurulması
Bursa’da parkta oynarken yorgun mermiyle yaralanan 6 yaşındaki İsmail K. vakasında da şüpheli hakkında 6,5 yıla kadar hapis istemiyle dava açılırken, tüm bu olaylar kontrolsüz silah kullanımının toplum genelinde ağır bedeller doğurduğunu ortaya koydu.
