Yıkıntıların arasında kalan son melodi: Kayabaşı Romanları veda ediyor
Ankara Kalesi’nin eteklerinden yıllarca kente yayılan o neşeli klarnet ve darbuka sesleri, kentsel dönüşümün soğuk yıkıntıları arasında yavaş yavaş yankısını yitiriyor.
Ankara Kalesi eteğinde bulunan Kayabaşı'nın dar Roman sokaklarında her evden yükselen oyun havaları ve sokak aralarında neşe içinde oynayan çocuklarla karşılaşmak sıradan bir durum. Mahallenin kendine özgü ritmi, Ankara'nın başka hiçbir noktasında hissedilmeyen sıcak bir yaşam kültürü oluşturuyor. Bir zamanlar dar sokaklarından günün her saati keman, darbuka, klarnet ve neşeli kahkahaların yükseldiği Kayabaşı'nda artık sessizlik hâkim olmaya başladı. Fakat söz konusu mahallede yaşayan ve neşeli halleri ile dikkat çeken Romanların sayısı gün geçtikçe azalıyor.
Mahalledeki gecekondu yıkımları ve buna bağlı dönüşüm sebebiyle Romanların yaşadığı birkaç küçük sokak kaldı. Romanlar, yıkılma sırasını bekleyen eğreti evlerinde son dönemlerini yaşarken sokaklarda yıkılan evlerin boşlukları, terk edilmiş duvarlar ve sessizleşen avlular dikkat çekiyor. Romanlar, buna rağmen ayakta kalan birkaç sokakta geleneklerini ve yaşam biçimlerini yaşatmaya çalışıyorlar. Dar sokaklarda yükselen oyun müziklerine çokça rastlanırken, neşe içinde oynayanlar dikkat çekiyor.
MAHALLE DAĞILIYOR, KÜLTÜR YOK OLUYOR
Kentsel dönüşüm kapsamında yıkılan evlerin ardından birçok Roman aile, Sincan ve Mamak başta olmak üzere Ankara'nın farklı ilçelerine taşındı. Mahallenin kalan sakinleri de dönüşümün tamamlanmasıyla başka semtlere dağılacak. Bu göç, yalnızca insanların adres değiştirmesi anlamına gelmiyor. Aynı zamanda kuşaklar boyunca aynı sokaklarda oluşan komşuluk ilişkileri, ortak yaşam kültürü ve müzikle yoğrulan mahalle hayatı da tarihin derinliklerine gömülecek.
ANKARA KALESİ TARİHİ DEĞERİNİ KAYBEDİYOR
Ankara Kalesi'nin tarihi dokusunu değerli kılan yalnızca taş yapılar değil; o yapıların içinde yaşayan insanların oluşturduğu kültürel birikimdi. Kayabaşı Mahallesi, bu mirasın en özgün örneklerinden biri olarak yıllarca kentin sosyal yapısının zenginliğine katkı sağladı. Dönüşümün tamamlanmasıyla birlikte Kayabaşı'ndaki Romanların eğlenceli yaşamı sona erecek. Böylece Ankara Kalesi, yalnızca eski evlerini değil; sokaklarına hayat veren müziğini, çocuk seslerini, düğünlerini, oyun havalarını ve kendine özgü mahalle kültürünü de kaybetmiş olacak.
ANKARA'NIN ESKİ VE TEK ROMAN MAHALLESİ TARİH OLACAK
Bugün Kayabaşı'nda kalan birkaç sokak, geçmişin canlı günlerini hatırlatan son duraklar olarak dikkat çekiyor. Kapı önünde oturan yaşlılar, sokakta oynayan çocuklar ve duyulan klarnet sesleri, bu kültürün henüz tamamen kaybolmadığını gösteriyor. Ancak dönüşüm çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte Ankara'nın eski ve tek Roman mahallesi tarihe karışacak. Geriye ise fotoğraflarda kalan renkli sokaklar, akıllara kazınan melodiler ve Ankara Kalesi'nin eteklerinde bir zamanlar yaşanan sıcak mahalle yaşamının hatırası kalacak.
