Türkiye’de HIV gerçeği: Tanı almayan vaka sayısı endişe veriyor
Human Immunodeficiency Virus (HIV), bağışıklık sistemini zayıflatarak vücudu enfeksiyonlara karşı savunmasız hale getiren ciddi bir sağlık sorunu olmayı sürdürüyor.
Türk Tabipler Birliğinin internet sitesinde yer alan bilgilere göre, Türkiye’de resmi verilere göre HIV ile yaşayan kişi sayısı 45 bini aşarken, uzmanlar tanı almamış vakalar nedeniyle gerçek sayının çok daha yüksek olabileceğine dikkat çekiyor.
TANI ALMAYAN VAKALAR TABLOYU BELİRSİZLEŞTİRİYOR
2024 yılı verilerine göre, Türkiye’de HIV ile yaşayan 45 binden fazla kişi bulunuyor. Ancak uzun yıllar hastalığını bilmeden yaşayan bireylerin varlığı, mevcut rakamların gerçeği tam olarak yansıtmadığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, özellikle test yaptırma oranlarının düşük olmasının salgının kontrolünü zorlaştırdığını ifade ediyor.
DAMGALANMA KORKUSU TEST SÜRECİNİ ENGELLİYOR
HIV’e ilişkin toplumsal önyargılar ve ayrımcılık endişesi, şüphe duyan bireylerin test yaptırmaktan kaçınmasına neden oluyor. Bu durum, erken tanı ve tedavi sürecini geciktirerek hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından risk oluşturuyor. Dünya AIDS Günü kapsamında yapılan çağrılarda, farkındalığın artırılması ve test imkanlarının yaygınlaştırılması gerektiği vurgulanıyor.
SON YILLARDA ARTIŞ DİKKAT ÇEKİYOR
Türkiye’de 1985-2024 yılları arasında 45 bin 835 HIV pozitif vaka ve 2 bin 438 AIDS vakası bildirildi. Son on yılda yeni tanı alan kişi sayısında belirgin bir artış yaşandı. Vakaların yaklaşık yüzde 49’unu 25-49 yaş aralığındaki bireyler oluştururken, erkeklerde oran daha yüksek olsa da kadın vakalarda da artış eğilimi gözleniyor.
BULAŞ YOLLARI VE YANLIŞ BİLİNENLER
HIV’in gündelik sosyal temaslarla bulaşmadığına dikkat çeken uzmanlar, tokalaşma, sarılma, aynı ortamı paylaşma ya da ortak kullanım alanlarının risk oluşturmadığını belirtiyor. Virüs; korunmasız cinsel ilişki, test edilmemiş kan veya organ nakli, ortak enjektör kullanımı ve anneden bebeğe geçiş yoluyla bulaşıyor.
ERKEN TANI VE TEDAVİ HAYAT KURTARIYOR
Uzmanlar, şüpheli bir durum söz konusu olduğunda vakit kaybetmeden test yaptırılmasının hayati önem taşıdığını vurguluyor. Erken tanı ile başlanan düzenli tedavi sayesinde virüs baskılanabiliyor ve bireylerin uzun, sağlıklı bir yaşam sürmesi mümkün oluyor. Ayrıca uygun tedavi ile anneden bebeğe HIV geçişi tamamen önlenebiliyor.
HIV’den korunmada en etkili yöntemler arasında kondom kullanımı ve riskli davranışlardan kaçınma yer alıyor. Uzmanlar, bilgi eksikliği ve önyargıların hastalıktan daha büyük bir tehdit oluşturduğunu belirterek, sağlık hizmetlerine eşit erişimin önemine dikkat çekiyor.
HIV’in doğru bilgi ve düzenli tedavi ile kontrol altına alınabilir bir hastalık olduğunu vurgulayan uzmanlar, toplumda farkındalığın artırılmasıyla hem bulaşın önlenebileceğini hem de yaşam kalitesinin yükseltilebileceğini ifade ediyor.
SAĞLIK BAKANI NE DEMİŞTİ?
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 12 Haziran'da katıldığı TRT yayınında, human papilloma virüsü (HPV) için aşı programı başlatılacağını duyurmuştu.
Bakan Memişoğlu, yıl sonuna kadar başlayacak programla 13 yaşındaki tüm çocuklara aşı yapılacağını, 15 yaşın üstündekilerden de isteyenlerin aşılanacağını ifade etmişti.
ABB'DEN ÖRNEK PROJE: ÜCRETSİZ HPV AŞISI
Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) tüm Türkiye’ye örnek olacak bir projeyi daha hayata geçirdi. Sosyal yardım alan ve 9-30 yaş aralığındaki kadınlara ücretsiz HPV aşısı uygulaması başladı.
Başvurular http://forms.ankara.bel.tr/hpv-asi-uygulaması adresinden yapılıyor.
Ankara Büyükşehir Belediye (ABB) Başkanı Mansur Yavaş ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “İnsanı önceleyen belediyecilik anlayışımızla kız çocukları ve kadınlar için ücretsiz HPV aşısı uygulamamızı başlatıyoruz. Haziran ayında başlayacak olan aşı uygulamamızdan yararlanmak için belediyemizden sosyal yardım almak ve 9-30 yaş aralığında olmak yeterli” ifadelerini kullanmıştı.
