Nahiyeler tarihe karıştı, karakol binaları atıl kaldı

Türkiye'de uzun yıllar boyunca kırsal yönetimin önemli bir parçası olan nahiyeler (bucaklar), idari yapıda yapılan değişikliklerle işlevlerini yıllar önce kaybetti. Özellikle 1980'li yıllardan itibaren etkisini yitiren bucak teşkilatları, 2012 yılında çıkarılan Büyükşehir Yasası sonrasında tamamen tarihe karıştı.

Nahiyelerin kapanmasıyla birlikte birçok kasaba ve köyde bulunan kamu kurumları da birer birer faaliyetlerini durdurdu. Bu değişimden en fazla etkilenen yapılardan biri ise jandarma karakolları oldu.

Bir zamanlar bölgenin güvenliğini sağlayan, devletin kırsaldaki en görünür temsilcileri olan karakollar bugün sessizlik içinde kaderlerine terk edilmiş durumda.

BÜYÜKŞEHİRLERE GÖÇ KARAKOLLARI 'YOK' ETTİ

Kırsal kesimlerden büyükşehirlere doğru yaşanan yoğun göç hareketi, kasaba ve köylerin nüfusunu önemli ölçüde azalttı. Nüfusun düşmesiyle birlikte güvenlik hizmetlerinin yeniden yapılandırılması gündeme geldi.

Personel ve kaynak tasarrufu amacıyla birçok küçük jandarma karakolu kapatılarak merkez ilçelerdeki daha büyük birliklere bağlandı. Bir dönem hareketliliğin eksik olmadığı karakol binaları bugün kapalı kapıları, kırık camları ve sessiz koridorlarıyla anılarda kaldı.

Güvenlik gerekçesiyle inşa edilen yapılar, yıllar içinde bakımsızlığın ve terk edilmişliğin sembolüne dönüşürken duvarlarda geçmişin izleri kaldı. Kapatılan karakolların büyük bölümü herhangi bir koruma veya değerlendirme çalışması yapılmadan kaderine terk edildi. Çatısı çöken, sıvaları dökülen ve pencereleri kırılan binalar zamanla harabeye dönüştü.

Bahçelerini yabani otlar kaplarken duvarlarda yılların yorgunluğu ve geçmişin izleri okunuyor. Bir zamanlar nöbet seslerinin yükseldiği, araç giriş çıkışlarının eksik olmadığı bu yapılar bugün sessizliğin hâkim olduğu metruk alanlar olarak dikkat çekiyor. Terk edilmiş karakollar, kırsal bölgelerde yaşanan nüfus kaybının ve değişen idari yapının somut birer tanığı durumunda.

ÇELTİKÇİ’DE HÜZÜNLÜ TABLO: DEVLETİN ESKİ KARAKOLU MEZBELEYE DÖNÜŞTÜ

Ankara'nın Kızılcahamam ilçesine bağlı Çeltikçi kasabasında bulunan eski jandarma karakol binası da bu kaderi paylaşan yapılardan biri. Geçmişte nahiye merkezi olarak önemli bir konuma sahip olan Çeltikçi'de, bölgenin güvenliğini sağlayan karakol binası yıllardır kullanılmıyor. Yıllarca vatandaşların güvenlik hizmeti aldığı karakol, hizmet dışı bırakılmasının ardından bakımsızlığa terk edildi.

Kırılan pencereler, dökülen sıvalar ve harap durumdaki çevre düzenlemesi binanın içler acısı hâlini gözler önüne seriyor. Kasaba sakinleri, geçmişte devletin önemli bir kurumu olarak hizmet veren yapının bugün metruk hâlde bulunmasından üzüntü duyduklarını ifade ediyor. Bölge halkı, bir zamanlar karakolun olduğu bölgeden geçerken geçmişe gidip anılarının canlandığını söylüyor.

Uzmanlara göre karakolların kapatılmasının temel nedenleri arasında kırsal nüfusun azalması, ulaşım imkânlarının gelişmesi, güvenlik hizmetlerinin merkezileştirilmesi ve personel ihtiyacının daha etkin yönetilmesi bulunuyor.

Özellikle nüfusu hızla düşen kasaba ve eski nahiye merkezlerinde bağımsız karakolların faaliyetlerini sürdürmesi ekonomik ve idari açıdan sürdürülebilir görülmedi. Ancak kapanan karakolların ardından geriye kalan yapılar, yalnızca bir bina değil; kırsal yaşamın, devlet hizmetlerinin ve geçmişteki sosyal hareketliliğin sessiz tanıkları olarak varlıklarını sürdürüyor.

Bugün Çeltikçi'deki eski jandarma karakolu da yıkık duvarları, bakımsız bahçesi ve terk edilmiş görüntüsüyle, Anadolu'da değişen demografik yapının ve unutulan kırsal merkezlerin hikâyesini anlatmaya devam ediyor.