Meksika’nın bağımsızlık haykırışı Ankara’da yükselecek

Meksika’nın bağımsızlık mücadelesinin başlamasının 216. yıl dönümü Ankara’da düzenlenecek özel programla kutlanacak. Meksika’nın Ankara Büyükelçiliği tarafından 15 Eylül 2026’da Zübeyde Hanım Sosyal Tesisi’nde gerçekleştirilecek etkinlikte, ülkenin en önemli milli geleneklerinden “Grito de Independencia” yani “Bağımsızlık Haykırışı” da yapılacak. Peki, Meksika neden bağımsızlığını 16 Eylül’de kutluyor, “Grito” neden bir gece önce gerçekleştiriliyor ve 216 yıl önce ne yaşandı?

Meksika’nın yaklaşık üç asırlık İspanyol hakimiyetine karşı başlattığı bağımsızlık mücadelesinin üzerinden 216 yıl geçti. Latin Amerika tarihinin dönüm noktalarından biri olarak kabul edilen hareket, 16 Eylül 1810’da Katolik rahip Miguel Hidalgo y Costilla’nın Dolores kasabasında halkı ayaklanmaya çağırmasıyla başladı.

Meksika’da her yıl milyonlarca kişinin katıldığı törenlerle anılan bağımsızlığın yıl dönümü, bu yıl Ankara’da da özel bir etkinlikle kutlanacak.

Meksika’nın Ankara Büyükelçiliği, Meksika’nın Bağımsızlığının 216. yıl dönümünü anmak ve ülkenin Ulusal Günü’nü geleneksel “Grito de Independencia” (Bağımsızlık Haykırışı) ile kutlamak üzere 15 Eylül 2026 Salı günü saat 19.00’da Zübeyde Hanım Sosyal Tesisi’nde bir etkinlik düzenleyecek.

Tarihin 15 Eylül olarak belirlenmesi ise tesadüf değil. Meksika’nın resmî Bağımsızlık Günü 16 Eylül olmasına rağmen ülkenin en önemli milli törenlerinden Grito de Independencia geleneksel olarak 15 Eylül gecesi gerçekleştiriliyor. Meksika Ulusal Tarih Çalışmaları Enstitüsünün takviminde de 15 Eylül “Grito de Independencia’nın anılması”, 16 Eylül ise “Meksika Bağımsızlığının başlangıcının yıl dönümü” olarak yer alıyor.

MEKSİKA'NIN BAĞIMSIZLIK GÜNÜ NE ZAMAN?

Meksika’nın Bağımsızlık Günü her yıl 16 Eylül’de kutlanıyor.

2026 yılı itibarıyla 16 Eylül 1810’un üzerinden 216 yıl geçmiş olacak. Bu nedenle Ankara’daki program da Meksika’nın bağımsızlık hareketinin başlamasının 216. yıl dönümü kapsamında gerçekleştirilecek.

Burada önemli bir tarih ayrımı bulunuyor. Meksika bağımsızlığını 16 Eylül 1810’da kazanmadı; bağımsızlık mücadelesi o gün başladı.

Savaş yaklaşık 11 yıl sürdü ve 27 Eylül 1821’de bağımsızlığın tamamlanmasıyla sonuçlandı. Meksika’nın resmî tarih kurumları da 16 Eylül 1810’u bağımsızlığın başlangıcı, 27 Eylül 1821’i ise bağımsızlığın tamamlandığı tarih olarak kabul ediyor.

Dolayısıyla 2026 yılı;

• Bağımsızlık hareketinin başlamasının 216. yılı,
• bağımsızlığın tamamlanmasının ise 205. yılı olacak.

216 YIL ÖNCE MEKSİKA'DA NE OLDU?

Meksika’nın bağımsızlık hikâyesini anlamak için 19. yüzyılın başlarına gitmek gerekiyor.

Bugünkü Meksika toprakları o dönem Yeni İspanya Genel Valiliği adı altında İspanyol İmparatorluğu tarafından yönetiliyordu. İspanyol hakimiyeti bölgede yaklaşık üç asır boyunca sürdü.

18. yüzyılın sonları ve 19. yüzyılın başlarında dünyadaki siyasi dengeler ise hızla değişmeye başlamıştı. Amerikan Bağımsızlık Savaşı, Fransız Devrimi ve Aydınlanma düşüncesi, Avrupa'nın yanı sıra Amerika kıtasındaki kolonileri de etkiliyordu.

1808’de Napolyon Bonapart'ın İspanya'yı işgal etmesiyle İspanyol monarşisinin içine düştüğü kriz, Yeni İspanya'daki siyasi hareketliliği daha da artırdı.

Meksika'da İspanyol yönetimine karşı gizli toplantılar ve örgütlenmeler başladı.

Bu hareketlerin en önemlilerinden biri Querétaro komplosu oldu.

Hareketin çevresinde Miguel Hidalgo y Costilla, Ignacio Allende, Juan Aldama ve Josefa Ortiz de Domínguez gibi daha sonra Meksika tarihinin sembol isimlerine dönüşecek kişiler bulunuyordu. Meksika Savunma Bakanlığı kayıtlarına göre hareketin üyeleri başlangıçta ayaklanmayı daha ileri bir tarihte başlatmayı planlıyordu ancak planın İspanyol makamlarınca ortaya çıkarılması üzerine harekete geçme kararı erkene alındı.

BİR KİLİSE ÇANIYLA BAŞLAYAN DEVRİM: GRITO DE DOLORES

Tarih 16 Eylül 1810.

Yer, Guanajuato'daki Dolores kasabası.

Katolik rahip Miguel Hidalgo y Costilla, sabahın erken saatlerinde kilisenin çanını çalarak halkı topladı.

Hidalgo'nun İspanyol sömürge yönetimine karşı mücadele çağrısı, sonradan “Grito de Dolores”, yani “Dolores Haykırışı” adıyla tarihe geçti.

Meksika Savunma Bakanlığının tarih çalışmasında Hidalgo'nun kalabalığa seslenerek “¡Viva la América!” dediği ve kötü yönetime karşı çıkılması çağrısında bulunduğu aktarılıyor. Bu olay Meksika'nın bağımsızlık hareketinin başlangıcı kabul ediliyor.

O güne kadar gizli toplantılar ve siyasi fikirler etrafında gelişen hareket böylece açık bir silahlı ayaklanmaya dönüştü.

Hidalgo kısa sürede binlerce kişinin takip ettiği bir halk hareketinin lideri haline geldi.

Bugün Meksika tarihinde kendisine sıklıkla “Padre de la Patria”, yani “Vatanın Babası” denmesinin temelinde de bu rol bulunuyor.

HİDALGO BAĞIMSIZLIĞI GÖREMEDİ

Meksika'nın bağımsızlık mücadelesinin en dikkat çekici yönlerinden biri, hareketi başlatan Hidalgo'nun bağımsızlığın ilan edildiği günü görememesi oldu.

İlk aylarda hızla büyüyen isyancı kuvvetler İspanyol birliklerine karşı önemli ilerlemeler kaydetti ancak hareket kısa sürede askerî sorunlarla karşılaştı.

1811'de Miguel Hidalgo yakalandı ve idam edildi.

Ancak liderinin öldürülmesi bağımsızlık hareketini sona erdirmedi.

Mücadele farklı liderlerin önderliğinde devam etti.

MORELOS İLE MÜCADELE YENİ BİR BOYUT KAZANDI

Hidalgo'nun ardından bağımsızlık hareketinin önde gelen isimlerinden biri José María Morelos y Pavón oldu.

Morelos yalnızca İspanya'dan ayrılmayı değil, bağımsız Meksika'nın nasıl bir siyasi sisteme sahip olması gerektiğini de tartışmaya açtı.

1813'te bağımsızlık hareketinin temel siyasi belgelerinden “Sentimientos de la Nación”, yani “Ulusun Duyguları” ortaya çıktı.

Böylece bağımsızlık mücadelesi yalnızca İspanyol yönetiminin ülkeden çıkarılması hedefinden çıkarak egemenlik, toplumsal düzen ve yeni devletin geleceği üzerine bir mücadeleye dönüştü.

Meksika Ulusal Tarih Çalışmaları Enstitüsü, 1810'da başlayan süreci yalnızca askerî bir isyan olarak değil, geniş toplumsal kesimlerin katıldığı büyük bir halk hareketi olarak tanımlıyor. Yerli halklardan mestizolara, çiftçilerden madencilere kadar farklı kesimler bağımsızlık saflarına katıldı.

SAVAŞIN SONUNDA İKİ RAKİP CEPHE BULUŞTU

Bağımsızlık savaşının son aşamasında ise Meksika tarihinin en ilginç siyasi ittifaklarından biri kuruldu.

Bir tarafta bağımsızlık mücadelesini sürdüren Vicente Guerrero, diğer tarafta ise daha önce İspanyol yönetimi adına bağımsızlık yanlılarına karşı savaşan Agustín de Iturbide vardı.

1821 yılına gelindiğinde siyasi şartların değişmesi iki tarafı birbirine yaklaştırdı.

Sonuçta Plan de Iguala ortaya çıktı ve bağımsız Meksika'nın kurulmasına giden süreç hızlandı.

Bu planın etrafında şekillenen düzenin üç ana güvencesi bulunuyordu: din, bağımsızlık ve birlik.

Bunları savunmak üzere oluşturulan güç ise Ejército Trigarante, yani “Üç Güvence Ordusu” olarak tarihe geçti.

27 EYLÜL 1821: 11 YILLIK SAVAŞ SONA ERDİ

Bağımsızlık mücadelesindeki son büyük dönüm noktası 27 Eylül 1821 oldu.

Üç Güvence Ordusu'nun Mexico City'ye girmesiyle yaklaşık 11 yıldır devam eden bağımsızlık savaşı sona erdi.

Meksika Ulusal Tarih Çalışmaları Enstitüsü, süreci açık biçimde iki tarih üzerinden tanımlıyor:

• 16 Eylül 1810: Bağımsızlık hareketinin başlangıcı.
• 27 Eylül 1821: Meksika bağımsızlığının tamamlanması.

Bir başka ifadeyle Meksika, bağımsızlık savaşının bittiği günü değil, halkın bağımsızlık için ayağa kalktığı günü milli bayramının temel tarihi haline getirdi.

GRITO DE INDEPENDENCIA NEDİR?

Ankara'da 15 Eylül'de gerçekleştirilecek etkinliğin en dikkat çekici bölümü de Grito de Independencia olacak.

Türkçeye “Bağımsızlık Haykırışı” veya “Bağımsızlık Çığlığı” olarak çevrilebilecek Grito, 1810'da Hidalgo'nun yaptığı çağrının her yıl sembolik olarak yeniden canlandırılmasına dayanıyor.

Bugün Meksika'daki en büyük tören Mexico City'deki Ulusal Saray ve Zócalo Meydanı'nda gerçekleştiriliyor.

Meksika Devlet Başkanı, 15 Eylül gecesi Ulusal Saray'ın balkonuna çıkarak bağımsızlık kahramanlarını anıyor, tarihi çanı çalıyor ve tören “¡Viva México!” haykırışlarıyla devam ediyor.

GRITO NEDEN 15 EYLÜL'DE YAPILIYOR?

Tam da Ankara'daki programın neden 15 Eylül'de gerçekleştirildiğini açıklayan nokta burada ortaya çıkıyor.

Tarihî ayaklanma 16 Eylül 1810'un erken saatlerinde başladı.

Ancak günümüzde Grito töreni 15 Eylül gecesi düzenleniyor ve gece yarısından sonra 16 Eylül'deki resmî Bağımsızlık Günü'ne geçiliyor.

Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsüne göre bugünkü geleneğin şekillenmesindeki kritik tarihlerden biri 1896.

Dönemin Meksika Devlet Başkanı Porfirio Díaz, Hidalgo'nun Dolores'te kullandığı tarihî çanın Mexico City'ye taşınmasını sağladı. Çan Ulusal Saray'daki bağımsızlık kutlamalarına dahil edildi ve 15 Eylül gecesi gerçekleştirilen Grito töreni zamanla ülkenin en büyük millî ritüellerinden birine dönüştü.

Bu nedenle Meksika'nın resmî takviminde de iki gün birbirinden ayrılıyor:

ANKARA'DA DA “¡VIVA MÉXICO!” SESLERİ YÜKSELECEK

Meksika'nın sınırlarını aşarak dünyanın farklı ülkelerindeki diplomatik temsilciliklerinde de yaşatılan bu gelenek, 15 Eylül'de Ankara'da gerçekleştirilecek.

Meksika'nın Ankara Büyükelçiliğinin düzenleyeceği program, Zübeyde Hanım Sosyal Tesisi'nde saat 19.00'da başlayacak.

Etkinliğin temel amacı, Meksika'nın Bağımsızlığının 216. yıl dönümünü anmak ve ülkenin Ulusal Günü'nü geleneksel Grito de Independencia ile kutlamak olacak.

Böylece Mexico City'deki Zócalo'dan binlerce kilometre uzakta, Ankara'da da Meksika'nın iki asrı aşan bağımsızlık geleneği yaşatılacak.

5 MAYIS MEKSİKA'NIN BAĞIMSIZLIK GÜNÜ MÜ?

Meksika tarihine ilişkin en sık yapılan yanlışlardan biri de Cinco de Mayo, yani 5 Mayıs'ın bağımsızlık günü sanılması.

Oysa Meksika'nın bağımsızlık günü 16 Eylül.

5 Mayıs, tamamen farklı bir tarihî olayı; Meksika kuvvetlerinin 1862'de Puebla Muharebesi'nde Fransız ordusuna karşı kazandığı zaferi anıyor.

Özellikle ABD'de Cinco de Mayo kutlamalarının oldukça görünür olması, iki tarihin zaman zaman karıştırılmasına neden oluyor.

MEKSİKA'NIN BAĞIMSIZLIK KRONOLOJİSİ

Meksika'yı 1810'dan bağımsız bir devlete götüren sürecin öne çıkan tarihleri şöyle:

• 1808: Napolyon'un İspanya'yı işgaliyle İspanyol monarşisinde büyük siyasi kriz başladı.
• 1810: Querétaro çevresindeki bağımsızlık yanlısı örgütlenmenin ortaya çıkarılması üzerine planlanan ayaklanma erkene alındı.
• 16 Eylül 1810: Miguel Hidalgo y Costilla'nın Dolores'teki çağrısıyla bağımsızlık hareketi başladı.
• 1811: Hidalgo yakalandı ve idam edildi; buna rağmen ayaklanma devam etti.
• 1813: José María Morelos öncülüğündeki bağımsızlık hareketinin siyasi hedefleri daha belirgin hale geldi.
• 1821: Agustín de Iturbide ile Vicente Guerrero'nun uzlaşması bağımsızlığın önünü açtı.
• 27 Eylül 1821: Bağımsızlık hareketi yaklaşık 11 yıllık savaşın ardından başarıya ulaştı.
• 15 Eylül 2026: Meksika'nın bağımsızlık geleneği, Ankara'daki Zübeyde Hanım Sosyal Tesisi'nde Meksika Büyükelçiliğinin düzenleyeceği programla kutlanacak.
• 16 Eylül 2026: Meksika, bağımsızlık hareketinin başlamasının 216. yıl dönümünü kutlayacak.

BİR ÜLKENİN KURULUŞ HAFIZASINA DÖNÜŞEN HAYKIRIŞ

216 yıl önce küçük bir kasabada çalınan kilise çanıyla başlayan hareket, 11 yıl süren savaşın ardından İspanyol sömürge yönetiminin sona ermesiyle sonuçlandı.

Bugün Grito de Independencia yalnızca tarihî bir olayın yıldönümü değil; Meksika'nın ulusal kimliğinin en güçlü sembollerinden biri olmayı sürdürüyor.

Her 15 Eylül gecesi yeniden çalınan çan, bağımsızlık kahramanlarının isimlerinin anılması ve yükselen “¡Viva México!” sesleri, 1810'daki çağrıyı yeni kuşaklara taşıyor. Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü de Grito'yu 15 Eylül gecesi başlayan ve 16 Eylül'deki Bağımsızlık Günü'ne bağlanan köklü bir millî gelenek olarak tanımlıyor.

Bu yıl aynı geleneğin bir durağı da Ankara olacak. Meksika'nın bağımsızlık hareketinin 216. yılında, 1810'da Dolores'ten yükselen tarihî haykırış 15 Eylül 2026 akşamı başkentte bir kez daha anılacak.

---

Bilmeniz gerekenler

Querétaro komplosu ne? 1810’da İspanyol yönetimine karşı bağımsızlık ayaklanması hazırlayan gizli örgütlenmedir. Planın ortaya çıkması, isyanın erken başlamasına yol açtı.

Miguel Hidalgo y Costilla kim? Meksika Bağımsızlık Savaşı’nı başlatan Katolik rahip ve devrimci liderdir. 16 Eylül 1810’daki çağrısıyla bağımsızlık hareketinin sembolü oldu.

Grito de Dolores ne? Miguel Hidalgo’nun 16 Eylül 1810’da Dolores kasabasında halkı İspanyol yönetimine karşı ayaklanmaya çağırdığı tarihî konuşmadır.

José María Morelos y Pavón kim? Hidalgo’dan sonra bağımsızlık hareketinin liderliğini üstlenen rahip ve askerî liderdir. Bağımsız Meksika’nın siyasi esaslarının şekillenmesinde önemli rol oynadı.

Mestizo ne? Özellikle Latin Amerika’da Avrupa ve yerli halk kökenlerinin karışımından gelen kişiler için kullanılan tarihsel ve toplumsal bir terimdir.

Vicente Guerrero kim? Meksika Bağımsızlık Savaşı’nın son dönemindeki en önemli isyancı liderlerden biridir. Daha sonra Meksika devlet başkanı oldu.

Agustín de Iturbide kim? Önce İspanyol kraliyet ordusunda görev yapan, daha sonra bağımsızlık hareketine katılan asker ve siyasetçidir. 1821’de bağımsızlığın tamamlanmasında önemli rol oynadı.

Plan de Iguala ne? 24 Şubat 1821’de ilan edilen ve Meksika’nın bağımsızlığını, Katolikliğin korunmasını ve toplumsal birliği temel alan siyasi plandır.

Ejército Trigarante ne? Türkçesi “Üç Güvence Ordusu”dur. Plan de Iguala’nın din, bağımsızlık ve birlik ilkelerini savunan ve 1821’de Mexico City’ye giren ordudur.

Cinco de Mayo kutlamaları ne? Her yıl 5 Mayıs’ta, Meksika ordusunun 1862’de Fransızlara karşı kazandığı Puebla zaferini anan kutlamalardır. Meksika’nın bağımsızlık günü değildir.

Puebla Muharebesi ne? 5 Mayıs 1862’de Meksika ordusunun Puebla kentinde daha güçlü Fransız birliklerini yenilgiye uğrattığı savaştır. Cinco de Mayo’nun temelini oluşturur.

---

Versión en español de la noticia

El 216.º aniversario del inicio de la lucha por la Independencia de México será conmemorado en Ankara con un programa especial. El evento, organizado por la Embajada de México en Ankara, se celebrará el 15 de septiembre de 2026 en el Centro Social Zübeyde Hanım e incluirá una de las tradiciones nacionales más importantes del país: el Grito de Independencia. Pero ¿por qué México celebra su Independencia el 16 de septiembre?, ¿por qué el Grito tiene lugar la noche anterior? y ¿qué ocurrió hace 216 años?

Han pasado 216 años desde el inicio de la lucha de México contra casi tres siglos de dominio español. El movimiento, considerado uno de los acontecimientos decisivos de la historia de América Latina, comenzó el 16 de septiembre de 1810, cuando el sacerdote católico Miguel Hidalgo y Costilla llamó al pueblo a levantarse en la localidad de Dolores.

Este año, el aniversario de la Independencia, que cada año se conmemora en México con ceremonias multitudinarias, también será celebrado con un acto especial en Ankara.

La Embajada de México en Ankara organizará el martes 15 de septiembre de 2026, a las 19:00 horas, en el Centro Social Zübeyde Hanım, una celebración con motivo del 216.º aniversario de la Independencia de México y de su Fiesta Nacional, que incluirá el tradicional Grito de Independencia.

La elección del 15 de septiembre no es casual. Aunque el Día de la Independencia de México se celebra oficialmente el 16 de septiembre, una de las principales ceremonias nacionales del país, el Grito de Independencia, se realiza tradicionalmente la noche del 15 de septiembre. En el calendario histórico oficial de México, el 15 de septiembre corresponde a la conmemoración del Grito, mientras que el 16 de septiembre marca el aniversario del inicio de la Independencia.

¿CUÁNDO SE CELEBRA EL DÍA DE LA INDEPENDENCIA DE MÉXICO?

El Día de la Independencia de México se celebra cada año el 16 de septiembre.

En 2026 se cumplen 216 años desde el 16 de septiembre de 1810. Por esta razón, el programa que se celebrará en Ankara forma parte de las conmemoraciones del 216.º aniversario del inicio del movimiento independentista mexicano.

Sin embargo, es importante distinguir dos fechas. México no obtuvo su independencia el 16 de septiembre de 1810; ese día comenzó la lucha por la independencia.

La guerra se prolongó durante aproximadamente 11 años y culminó el 27 de septiembre de 1821.

Por tanto, 2026 marca:

• el 216.º aniversario del inicio del movimiento de Independencia, y

• el 205.º aniversario de la consumación de la Independencia.

¿QUÉ OCURRIÓ EN MÉXICO HACE 216 AÑOS?

Para comprender la historia de la Independencia de México hay que remontarse a comienzos del siglo XIX.

El territorio del actual México formaba entonces parte del Virreinato de la Nueva España, administrado por el Imperio español. El dominio español en la región se prolongó durante cerca de tres siglos.

A finales del siglo XVIII y comienzos del XIX, el equilibrio político mundial estaba cambiando rápidamente. La Independencia de Estados Unidos, la Revolución Francesa y las ideas de la Ilustración influyeron no solo en Europa, sino también en las colonias del continente americano.

La invasión napoleónica de España en 1808 y la posterior crisis de la monarquía española intensificaron aún más la actividad política en la Nueva España.

Comenzaron entonces a organizarse reuniones y movimientos clandestinos contra el gobierno colonial.

Uno de los más importantes fue la Conspiración de Querétaro.

Alrededor de este movimiento se encontraban figuras que posteriormente se convertirían en símbolos de la historia de México, entre ellas Miguel Hidalgo y Costilla, Ignacio Allende, Juan Aldama y Josefa Ortiz de Domínguez.

Los insurgentes habían previsto originalmente iniciar el levantamiento en una fecha posterior. Sin embargo, al ser descubierta la conspiración por las autoridades, decidieron adelantar el inicio de la rebelión.

UNA REVOLUCIÓN QUE COMENZÓ CON EL SONIDO DE UNA CAMPANA: EL GRITO DE DOLORES

La fecha era el 16 de septiembre de 1810.

El lugar: la localidad de Dolores, en Guanajuato.

Durante las primeras horas de la mañana, el sacerdote católico Miguel Hidalgo y Costilla hizo sonar la campana de la iglesia para reunir a la población.

El llamado de Hidalgo contra el régimen colonial español pasaría posteriormente a la historia con el nombre de “Grito de Dolores”.

De acuerdo con registros históricos mexicanos, Hidalgo se dirigió a la multitud con expresiones como “¡Viva la América!” y llamó a levantarse contra el mal gobierno.

Este acontecimiento se considera el inicio del movimiento de Independencia de México.

Lo que hasta ese momento se había desarrollado a través de reuniones clandestinas y discusiones políticas se transformó así en una rebelión abierta.

Hidalgo se convirtió rápidamente en el líder de un movimiento popular seguido por miles de personas.

Por esta razón, en la historia mexicana se le reconoce ampliamente como el “Padre de la Patria”.

HIDALGO NO LLEGÓ A VER LA INDEPENDENCIA

Uno de los aspectos más significativos de la lucha independentista mexicana es que Miguel Hidalgo, quien inició el movimiento, no llegó a presenciar la consumación de la Independencia.

En sus primeros meses, las fuerzas insurgentes avanzaron con rapidez y obtuvieron importantes éxitos frente a las tropas realistas. Sin embargo, el movimiento pronto se enfrentó a serias dificultades militares.

En 1811, Miguel Hidalgo fue capturado y ejecutado.

Pero su muerte no puso fin a la lucha.

El movimiento continuó bajo el liderazgo de otras figuras.

MORELOS DIO UNA NUEVA DIMENSIÓN A LA LUCHA

Después de Hidalgo, una de las principales figuras del movimiento de Independencia fue José María Morelos y Pavón.

Morelos no solo planteó la separación de España, sino también cómo debía organizarse políticamente el México independiente.

En 1813 surgió uno de los documentos políticos fundamentales del movimiento independentista: “Sentimientos de la Nación”.

A partir de entonces, la lucha dejó de centrarse exclusivamente en la expulsión del dominio español y comenzó a abarcar cuestiones como la soberanía, el orden social y el futuro político del nuevo Estado.

La Independencia de México no fue únicamente una rebelión militar. Participaron amplios sectores de la sociedad, desde pueblos indígenas y mestizos hasta campesinos y trabajadores de las minas.

AL FINAL DE LA GUERRA, DOS BANDOS RIVALES SE ENCONTRARON

En la fase final de la Guerra de Independencia se produjo una de las alianzas políticas más llamativas de la historia mexicana.

Por un lado se encontraba Vicente Guerrero, uno de los principales dirigentes insurgentes que continuaba luchando por la Independencia.

Por otro estaba Agustín de Iturbide, quien anteriormente había combatido a los insurgentes como oficial del ejército realista.

En 1821, el cambio de las circunstancias políticas acercó a ambos sectores.

De este proceso surgió el Plan de Iguala, que aceleró el camino hacia el establecimiento de un México independiente.

El nuevo proyecto se basaba en tres grandes garantías:

religión, independencia y unión.

La fuerza creada para defender estos principios fue conocida como el Ejército Trigarante, o Ejército de las Tres Garantías.

27 DE SEPTIEMBRE DE 1821: TERMINÓ UNA GUERRA DE 11 AÑOS

El último gran punto de inflexión de la lucha independentista llegó el 27 de septiembre de 1821.

Con la entrada del Ejército Trigarante en la Ciudad de México, concluyó una guerra que se había prolongado durante aproximadamente 11 años.

El proceso puede resumirse en dos fechas fundamentales:

• 16 de septiembre de 1810: inicio del movimiento de Independencia.

• 27 de septiembre de 1821: consumación de la Independencia de México.

En otras palabras, México convirtió en su principal fecha nacional no el día en que terminó la guerra, sino el día en que comenzó el levantamiento por la libertad.

¿QUÉ ES EL GRITO DE INDEPENDENCIA?

Uno de los momentos más destacados del evento que se celebrará en Ankara el 15 de septiembre será precisamente el Grito de Independencia.

El Grito constituye una recreación simbólica anual del llamado realizado por Hidalgo en 1810.

Actualmente, la ceremonia más importante de México se celebra en el Palacio Nacional y el Zócalo de la Ciudad de México.

La noche del 15 de septiembre, la Presidencia de México encabeza la ceremonia desde el balcón del Palacio Nacional, recuerda a los héroes de la Independencia, hace sonar la histórica campana y pronuncia vivas que culminan con el tradicional:

“¡Viva México!”

¿POR QUÉ EL GRITO SE REALIZA EL 15 DE SEPTIEMBRE?

Esta tradición explica también por qué la celebración de Ankara tendrá lugar el 15 de septiembre.

El levantamiento histórico comenzó durante las primeras horas del 16 de septiembre de 1810.

Sin embargo, en la actualidad, la ceremonia del Grito se realiza durante la noche del 15 de septiembre, dando paso a la celebración oficial del Día de la Independencia después de la medianoche.

Uno de los momentos decisivos para la consolidación de la tradición moderna ocurrió en 1896.

Durante la presidencia de Porfirio Díaz, la histórica campana vinculada al llamado de Hidalgo en Dolores fue trasladada a la Ciudad de México e incorporada a las ceremonias del Palacio Nacional.

Con el paso del tiempo, el Grito de la noche del 15 de septiembre se convirtió en uno de los rituales nacionales más importantes de México.

Las fechas principales pueden resumirse así:

Fecha	Significado
15 de septiembre	Conmemoración del Grito de Independencia
16 de septiembre de 1810	Inicio de la Independencia de México
27 de septiembre de 1821	Consumación de la Independencia de México

EN ANKARA TAMBIÉN RESONARÁ EL “¡VIVA MÉXICO!”

La tradición del Grito, que ha trascendido las fronteras de México y se mantiene viva también en sus representaciones diplomáticas alrededor del mundo, llegará este 15 de septiembre a Ankara.

El programa organizado por la Embajada de México en Ankara comenzará a las 19:00 horas en el Centro Social Zübeyde Hanım.

El objetivo principal del evento será conmemorar el 216.º aniversario de la Independencia de México y celebrar la Fiesta Nacional del país con el tradicional Grito de Independencia.

Así, a miles de kilómetros del Zócalo de la Ciudad de México, Ankara también será escenario de una tradición mexicana con más de dos siglos de historia.

¿ES EL 5 DE MAYO EL DÍA DE LA INDEPENDENCIA DE MÉXICO?

Una de las confusiones más habituales relacionadas con la historia mexicana es considerar el Cinco de Mayo como el Día de la Independencia.

No lo es.

El Día de la Independencia de México se celebra el 16 de septiembre.

El 5 de mayo conmemora un acontecimiento histórico completamente diferente: la victoria de las fuerzas mexicanas sobre el ejército francés en la Batalla de Puebla de 1862.

La gran visibilidad que tienen las celebraciones del Cinco de Mayo, especialmente en Estados Unidos, provoca que ambas fechas sean confundidas ocasionalmente.

CRONOLOGÍA DE LA INDEPENDENCIA DE MÉXICO

Estos son algunos de los momentos más importantes del proceso que llevó a México desde el levantamiento de 1810 hasta convertirse en un Estado independiente:

• 1808: La invasión napoleónica de España provoca una profunda crisis en la monarquía española.

• 1810: El descubrimiento de la conspiración independentista de Querétaro obliga a adelantar el levantamiento.

• 16 de septiembre de 1810: El llamado de Miguel Hidalgo y Costilla en Dolores marca el inicio del movimiento de Independencia.

• 1811: Hidalgo es capturado y ejecutado, pero la insurgencia continúa.

• 1813: Bajo el liderazgo de José María Morelos, los objetivos políticos del movimiento independentista adquieren mayor definición.

• 1821: El entendimiento entre Agustín de Iturbide y Vicente Guerrero abre el camino hacia la Independencia.

• 27 de septiembre de 1821: La lucha independentista culmina después de aproximadamente 11 años de guerra.

• 15 de septiembre de 2026: La tradición de la Independencia mexicana será celebrada en Ankara con un programa organizado por la Embajada de México en el Centro Social Zübeyde Hanım.

• 16 de septiembre de 2026: México conmemorará el 216.º aniversario del inicio de su movimiento de Independencia.

UN GRITO QUE SE CONVIRTIÓ EN PARTE DE LA MEMORIA FUNDACIONAL DE UN PAÍS

El movimiento que comenzó hace 216 años con el sonido de una campana en una pequeña localidad terminó, después de 11 años de guerra, con el fin del dominio colonial español.

Hoy, el Grito de Independencia no es únicamente la conmemoración de un acontecimiento histórico. Continúa siendo uno de los símbolos más poderosos de la identidad nacional mexicana.

Cada noche del 15 de septiembre, el sonido de la campana, el recuerdo de los héroes de la Independencia y los gritos de “¡Viva México!” mantienen viva para las nuevas generaciones la memoria del llamado de 1810.

Este año, Ankara también formará parte de esta tradición.

En el 216.º aniversario del inicio de la Independencia de México, el histórico grito que surgió en Dolores en 1810 volverá a ser recordado en la capital turca la noche del 15 de septiembre de 2026.

---

LO QUE HAY QUE SABER

¿Qué fue la Conspiración de Querétaro?
Fue una organización clandestina que preparó un levantamiento contra el dominio español en 1810. Su descubrimiento provocó que la rebelión comenzara antes de lo previsto.

¿Quién fue Miguel Hidalgo y Costilla?
Fue el sacerdote católico y líder insurgente que inició la Guerra de Independencia de México. Su llamado del 16 de septiembre de 1810 lo convirtió en uno de los principales símbolos de la Independencia.

¿Qué fue el Grito de Dolores?
Fue el histórico llamado realizado por Miguel Hidalgo el 16 de septiembre de 1810 en Dolores para movilizar a la población contra el gobierno colonial.

¿Quién fue José María Morelos y Pavón?
Fue sacerdote, militar y uno de los principales líderes de la Independencia después de Hidalgo. Desempeñó un papel fundamental en la definición política del futuro México independiente.

¿Qué significa “mestizo”?
Es un término histórico y social utilizado principalmente en América Latina para referirse a personas de ascendencia europea e indígena.

¿Quién fue Vicente Guerrero?
Fue uno de los principales líderes insurgentes durante la etapa final de la Guerra de Independencia. Posteriormente llegó a ser presidente de México.

¿Quién fue Agustín de Iturbide?
Fue un militar y político que inicialmente combatió en el ejército realista y posteriormente se sumó al proceso que condujo a la Independencia. Tuvo un papel decisivo en su consumación en 1821.

¿Qué fue el Plan de Iguala?
Fue el plan proclamado el 24 de febrero de 1821 que estableció como principios fundamentales la independencia de México, la preservación de la religión católica y la unión.

¿Qué fue el Ejército Trigarante?
También llamado Ejército de las Tres Garantías, fue la fuerza encargada de defender los principios de religión, independencia y unión establecidos en el Plan de Iguala. Entró en la Ciudad de México en 1821.

¿Qué es el Cinco de Mayo?
Es la conmemoración anual de la victoria mexicana sobre las fuerzas francesas en la Batalla de Puebla de 1862. No es el Día de la Independencia de México.

¿Qué fue la Batalla de Puebla?
Fue el enfrentamiento del 5 de mayo de 1862 en el que el ejército mexicano derrotó en Puebla a una fuerza francesa superior. Esta victoria dio origen a la conmemoración del Cinco de Mayo.