Kızılay Metrosu'nda görenleri duygulandıran sergi: Köy Enstitüleri'nin tarihi mirası Ankara'da!
Ankara Metro Sanat Galerisi, Cumhuriyet’in aydınlanma projesi olan Köy Enstitüleri’nin tarihsel serüvenine ev sahipliği yapıyor.
Ankara Büyükşehir Belediyesi Metro Sanat Galerisi, bugünlerde Kızılay’da yolcularını tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı, İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı ve Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği Ankara Şubesi iş birliğiyle hazırlanan sergi, Cumhuriyet’in “üretici köylü” ve “özgürleşen akıl” idealini yeniden hatırlatıyor.
GEÇMİŞİN İZLERİ GELECEĞE IŞIK TUTUYOR
Sergi alanında ziyaretçileri, enstitülerin kuruluş felsefesini anlatan kapsamlı bir “sunuş” metni karşılıyor. 17 Nisan 1940’ta yasalaşan bu devrim niteliğindeki projenin; Hasan Âli Yücel’den İsmail Hakkı Tonguç’a, Saffet Arıkan’dan Sabahattin Eyüboğlu’na kadar pek çok ismin emeğiyle nasıl hayata geçirildiği kronolojik bir düzenle sunuluyor.
1940-1946 yılları arasında 15 bin dönüm arazinin tarıma elverişli hâle getirilmesinden, dikilen yüz binlerce fidan ve inşa edilen yüzlerce binaya kadar ulaşılan büyük başarılar, sayısal verilerle gözler önüne seriliyor.
KIZILÇULLU’DAN DİCLE’YE ANADOLU PANORAMASI
Serginin en dikkat çekici bölümlerini, dönemin ruhunu yansıtan siyah-beyaz fotoğraflar oluşturuyor. İzmir Kızılçullu Köy Enstitüsü öğrencilerinin 1942 yılındaki kurtuluş bayramı kutlamalarından, Diyarbakır Dicle Köy Enstitüsü’ndeki inşa faaliyetlerine kadar birçok kare, eğitimin yalnızca kitaplarla değil; emekle, üretimle ve dayanışmayla gerçekleştirildiğini gösteriyor.
Antalya Aksu’da motosiklet kullanan genç öğrencilerin yer aldığı kare ise dönemin modernleşme vizyonunu çarpıcı biçimde yansıtıyor.
TONGUÇ’UN REHBERLİĞİ VE EĞİTMEN KURSLARI
İsmail Hakkı Tonguç ve arkadaşlarının 1938 yılındaki Anadolu gezisinden kalan hatıralar ile o dönem Türkiye genelinde açılan eğitmen kurslarını gösteren el çizimi haritalar, serginin en kıymetli belgeleri arasında yer alıyor. Sulu boya çalışmaların ve kişisel notların da yer aldığı bu seçki, yalnızca bir eğitim modelini değil, aynı zamanda bir toplumsal kalkınma hikâyesini anlatıyor.
Ankara’nın merkezinde, metronun yoğun temposu arasında durup bu aydınlanma mirasına tanıklık etmek isteyenler için sergi, adeta bir hafıza tazeleme durağı niteliği taşıyor.
