Ankara’da cadde ve sokak isimlerini kim belirliyor?

Ankara genelindeki cadde, sokak, bulvar, meydan ve park gibi kamusal alanların adlandırılması, kent kimliğinin korunması ve adres düzeninin sağlanması açısından büyük önem taşıyor. Yerel yönetim mevzuatına göre Başkentte bu alanlara isim verilmesi veya mevcut isimlerin değiştirilmesi yetkisi doğrudan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’ne aittir.

Ancak meclis tarafından alınan kararların hukuken geçerlilik kazanarak uygulanabilmesi için mülkî idare amiri sıfatıyla Ankara Valiliği’nin nihai onayı gerekmektedir.

YASAL DAYANAK VE MEVZUAT HÜKÜMLERİ

Kent içi adres ve kentsel mekân adlandırmaları rastgele yapılmayıp belirli kanuni çerçevelere dayanmaktadır. Söz konusu yetki ve süreç iki temel kanun maddesiyle açık bir şekilde düzenlenmiştir:

• 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu (Madde 7/g): Büyükşehir belediye sınırları içerisinde kalan meydan, bulvar, cadde, yol ve sokaklara ad verilmesi ve alanların numaralandırılması yetkisini doğrudan Büyükşehir Belediyesi’ne tanımlamaktadır.
• 5393 Sayılı Belediye Kanunu (Madde 18/n ve Madde 81): Meydan, cadde, sokak ve park gibi alanlara ad verme yetkisinin belediye meclisinde olduğunu vurgularken; bu kararların ancak mülkî idare amiri yani Ankara Valiliği’nin onayı ile resmen yürürlüğe girebileceğini hükme bağlamaktadır.

ÖNERİ VE BAŞVURU AŞAMASI

Başkentte bir sokağa veya parka isim verilmesi ya da var olan bir ismin değiştirilmesi süreci aşamalı bir bürokratik mekanizmayı beraberinde getirir. Sürecin ilk adımını başvuru ve öneriler oluşturur. Kentte yaşayan vatandaşlar, mahalle muhtarları, sivil toplum kuruluşları veya ilçe belediyeleri adlandırma taleplerini resmi dilekçelerle Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne iletebilirler.

Bunun yanı sıra Büyükşehir Belediye Meclis üyeleri veya belediye yönetimi de doğrudan meclis gündemine isim önerisinde bulunabilir.

KOMİSYON İNCELEMESİ VE MEVZUAT KONTROLÜ

Gelen tüm talep ve teklifler, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi birleşiminde gündeme alınarak incelenmek üzere İsimlendirme Komisyonu’na (veya Numarataj Komisyonu) havale edilir. İhtisas komisyonu, önerilen ismin mevzuata, kamu düzenine ve genel ahlaka uygunluğunu titizlikle inceler.

Ayrıca kent genelinde adres karışıklığına yol açmaması adına aynı ismin başka bir adreste bulunup bulunmadığı (mükerrer isim kontrolü) gibi teknik kriterler değerlendirilerek bir rapor hazırlanır.

MECLİS OYLAMASI VE VALİLİK ONAYI

Komisyonun hazırladığı değerlendirme raporu yeniden belediye meclisine sunulur ve karar aşamasına geçilir. Oylama aşamasında kanun iki farklı çoğunluk şartı aramaktadır:

• İlk defa isim verme: Yeni açılan bir cadde, sokak veya parka ilk kez ad verilirken Meclis toplantısına katılan üyelerin oy çokluğu yeterli sayılmaktadır.
• Mevcut ismi değiştirme: Halihazırda var olan ve kullanımda bulunan bir cadde veya sokak isminin değiştirilmesi taleplerinde ise kanun gereği Meclis üye tam sayısının 3’te 2 (2/3) nitelikli çoğunluğunun kabul oyu vermesi şarttır.

Mecliste gerekli oy çoğunluğu ile kabul edilen kararlar son aşamada Ankara Valiliği’ne gönderilir. Ankara Valisi’nin kararı onaylamasının ardından ilgili cadde, sokak veya parkın ismi resmen yürürlüğe girmiş olur.