Gökçek başlattı, Yavaş asfaltladı: ODTÜ’de 9 yıl sonra aynı yol kavgası

Ankara’da ODTÜ Ormanı üzerinden geçen Bilkent–İncek bağlantı yolu yeniden gündemin merkezinde. 2017’de Melih Gökçek döneminde ODTÜ arazisinde fiilî olarak açılan koridorda, Mansur Yavaş döneminde yeniden ihale edilen proje 2026’da asfalt aşamasına geldi. 3 Eylül’de başlayan asfalt çalışmasının ardından öğrenciler bölgede nöbete geçerken, 4 Eylül’de protestolar sırasında yaşanan gerginlik tartışmayı daha da büyüttü.

Ankara’da ODTÜ arazisinden geçen yol projeleri denildiğinde ilk akla gelen tarih çoğu zaman 2013 oluyor. Ancak bugün tartışılan Bilkent–İncek bağlantısı, 2013’te 1071 Malazgirt Bulvarı’nın yapımı sırasında yaşanan olaylardan farklı bir güzergâh ve planlama sürecine dayanıyor.

Bugünkü projenin kamuoyunda kullanılan adı Bilkent-İncek Bulvarı Çevre Yolu Bağlantısı. Projeye karşı çıkan ODTÜ öğrencileri, mezunlar ve bazı meslek odaları ise uzun süredir güzergâh için “ODTÜ rant yolu” ifadesini kullanıyor.

3 Eylül 2026’da belediye ekiplerinin ODTÜ Ormanı’ndaki daha önce açılmış koridorda asfalt çalışmasına başlamasıyla tartışma yeniden alevlendi. Öğrenciler ve mezunlar bölgede nöbete başlarken çalışmaların bir bölümünün durduğu bildirildi.

BİLKENT-İNCEK BAĞLANTI YOLU NEDİR?

Projenin amacı Eskişehir Yolu ve Bilkent hattını İncek, Konya Yolu ve Ankara çevre yolu yönüyle bağlayan alternatif bir kuzey-güney ulaşım koridoru oluşturmak.

Ankara Büyükşehir Belediyesinin 2021’de yaptığı ihale duyurularında güzergâh yaklaşık 11 kilometre uzunluğunda ve 4 gidiş-4 geliş şeritli bir bulvar olarak tanımlandı. Belediyenin savunmasına göre yeni bağlantı, Konya Yolu’na alternatif oluşturacak ve Bilkent, Şehir Hastanesi, Çayyolu, Ümitköy ve İncek yönündeki araç trafiğine yeni bir güzergâh sağlayacak.

Tartışmanın odağındaki bölüm ise ODTÜ arazisinden ve ormanlık alandan geçen yaklaşık 4,8 kilometrelik kesim.

Yolun genişliği konusunda kaynaklarda farklı rakamlar bulunuyor. Güncel olarak proje yaklaşık 50 metre genişliğinde tarif edilirken, İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesi 2017 protokolünde 38-40 metre öngörüldüğünü, fiilî müdahale alanının ise bazı bölümlerde bundan daha geniş olduğunu savunuyor.

PROJENİN GEÇMİŞİ 2017’DEN DAHA ESKİ

Bilkent-İncek bağlantı yolunun ODTÜ Ormanı’ndaki bugünkü uygulamasının en kritik dönüm noktası 2017 olsa da yol fikrinin planlama geçmişi daha eski.

İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesi’nin aktardığı planlama geçmişine göre güzergâhın ilk izleri 1991 tarihli imar planlarında mahalleler arası bağlantı olarak görülüyor. Hat daha sonraki plan değişiklikleriyle genişletildi ve 2007’ye gelindiğinde Eskişehir Yolu ile Konya Yolu arasında daha büyük ölçekli bir ulaşım bağlantısı niteliğine dönüştü.

Dolayısıyla “her şey 2017’de başladı” demek yerine, “2017 ODTÜ Ormanı’ndaki fiilî uygulama açısından kırılma yılı oldu” demek daha doğru.

2017’DEKİ PROTOKOL KRİTİK DÖNÜM NOKTASI OLDU

Projenin ODTÜ arazisindeki uygulamasının önünü açan kritik gelişmeler 2017 yılında yaşandı.

Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi’nin aktardığı bilgilere göre güzergâha dayanak oluşturan planlardan biri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 19 Haziran 2017 tarihli ve 7164 sayılı oluru ile onaylandı.

Ardından 8 Eylül 2017’de ODTÜ Rektörlüğü, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Ankara Valiliği arasında bir protokol imzalandı. Meslek odalarının aktardığı bilgilere göre protokol kapsamında ODTÜ mülkiyetindeki yaklaşık 518 bin metrekarelik alanda yol yapımına ilişkin düzenleme yapıldı.

9 EYLÜL 2017 GECESİ İŞ MAKİNELERİ ORMANDA

Protokolden hemen sonra, 9 Eylül 2017 gecesi Ankara Büyükşehir Belediyesi ekipleri ODTÜ Ormanı’na girdi.

Dönemin haber ve meslek odası kayıtlarına göre çok sayıda iş makinesi ve kamyonla yaklaşık 4,8 kilometrelik kesimde koridor açıldı. Kesilen ve taşınan ağaçların sayısı ile toplam tahrip alanının büyüklüğü konusunda kaynaklarda farklı rakamlar bulunuyor.

Bazı haberlerde yaklaşık 24 hektarlık, meslek odalarının sonraki değerlendirmelerinde ise yaklaşık 30 hektar ve üzerindeki bir müdahale alanından söz ediliyor.

Bugün asfaltlanan güzergâhın önemli bölümü, 2017’de ağaçların kaldırılarak koridor haline getirildiği bu kesimde bulunuyor.

Bu nedenle 2026’daki tartışmada önemli bir ayrım var: Bugün bakir bir orman alanında sıfırdan 4,8 kilometrelik koridor açılmıyor; büyük fiziksel müdahalenin önemli kısmı 2017’de yapıldı. Buna karşı çıkanlar ise asfaltlama ve kalıcı yol işletmesinin ekolojik parçalanmayı daha kalıcı hale getireceğini savunuyor.

MAHKEME SÜRECİNDE FARKLI KARARLAR ÇIKTI

2017’deki çalışmaların ardından Şehir Plancıları Odası başta olmak üzere meslek kuruluşları yargıya başvurdu.

Ankara 9. İdare Mahkemesi’nin yol planlarına ilişkin bir aşamada yürütmeyi durdurma kararı verdiği biliniyor.

Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası’nın 2022 tarihli çalışma raporunda ise, daha sonraki aşamalarda davaların sonuçlanmasıyla yürütmeyi durdurma kararının etkisinin ortadan kalktığı aktarılıyor.

Melih Gökçek’in görevden ayrılmasının ardından Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı olan Mustafa Tuna döneminde ise proje fiilen durdu ve uzun süre ilerleme kaydedilmedi.

MANSUR YAVAŞ DÖNEMİNDE YENİDEN İHALE EDİLDİ

2019 seçimleriyle Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına Mansur Yavaş’ın gelmesinin ardından projenin geleceği yeniden gündeme geldi.

Yavaş’ın 2014 yerel seçimleri öncesindeki açıklaması da bu tartışmanın en çok hatırlatılan bölümlerinden biri oldu:

“ODTÜ yolunu yapmayın derseniz, yapmayacağız.”

Söz konusu açıklama 3 Şubat 2014’teki seçim kampanyası sırasında yapılmıştı.

Buna karşın Ankara Büyükşehir Belediyesi, 25 Ağustos 2021’de “Bilkent-İncek Bulvarı Çevre Yolu Bağlantısı” için yeniden ihaleye çıktı. İhale kapsamında 11 kilometrelik yeni bulvarın yapımı planlandı.

2022 yılında iş makinelerinin yeniden güzergâhta görülmesi ODTÜ öğrencileri ve mezunlarının tepkisine yol açtı. Çalışmalar protestolar sonrasında yeniden kesintiye uğradı.

İMO Ankara Şubesi’nin 2026 tarihli açıklamasında projenin 2021 ve 2025 yıllarında yeniden ihaleye çıkarıldığı belirtiliyor. Bu nedenle yolun Mansur Yavaş döneminde yalnızca önceki yönetimden kalan bir dosya olarak pasif biçimde sürdüğü söylenemez; proje mevcut yönetim döneminde de ihale edilen aktif bir belediye yatırımı niteliğinde.

3 EYLÜL 2026’DA ASFALT DÖKÜLDÜ

Ağustos 2026’nın son günlerinde güzergâhtaki çalışmalar yeniden hızlandı.

3 Eylül’de Ankara Büyükşehir Belediyesi ekipleri ODTÜ Ormanı içerisindeki daha önce açılmış koridorda asfalt dökmeye başladı. Bunun üzerine ODTÜ öğrencileri, mezunları ve proje karşıtları bölgeye giderek çalışmaları protesto etti ve gece boyunca nöbet tuttu.

ÜSTÜMÜZE ARAÇLARINI SÜRÜYORLAR! pic.twitter.com/TfE3z2QLoI

— ODTÜ Hk. (@odtuhk__) September 4, 2026

Bugün ise öğrencilerin iş makinelerinin faaliyetini durdurduğu ve protestoların sürdüğü görüldü. Yine akşam saatlerindeki protestolar sırasında belediyeye ait bir iş makinesinin öğrencilerin bulunduğu alana doğru hareket ettiği görüntüler sosyal medyayı salladı. Olay, öğrenciler tarafından güvenlik tehdidi olarak nitelendirildi. Öğrenciler, "araçlarının bilinçli şekilde üstlerine sürüldüğünü" söyleyerek tepki gösterdi.

MESLEK ODALARI: YENİ YOL TRAFİĞİ KALICI OLARAK ÇÖZMEZ

Projeye en sert itirazlardan biri TMMOB’a bağlı İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesi’nden geldi.

İMO Ankara Şubesi, Ağustos 2026’daki açıklamasında yolun Ankara’nın ulaşım sorununa kalıcı çözüm getirmeyeceğini savundu. Odaya göre yeni yol kapasitesi kısa vadede trafiği rahatlatıyor gibi görünse de zaman içinde yeni otomobil kullanımı üreterek yeniden yoğunluk oluşturabiliyor.

Ulaşım planlamasında “indüklenmiş talep” olarak bilinen bu olgu, yeni karayolu kapasitesinin uzun vadede daha fazla araç kullanımını teşvik edebileceğini ifade ediyor.

Ancak bu görüş, projenin savunucularının yaklaşımıyla çelişiyor. Belediye ve projeyi destekleyenler, hattın Konya Yolu’na alternatif oluşturacağını ve Ankara’nın güneyindeki Bilkent-İncek-Şehir Hastanesi aksındaki ulaşımı rahatlatacağını savunuyor.

“TRAFİK YOLU MU, RANT YOLU MU?”

Tartışmanın ikinci önemli boyutu, yolun çevredeki yapılaşmaya etkisi.

ODTÜ öğrencileri ve bazı meslek odaları, yeni ulaşım bağlantısının İncek-Bilkent aksındaki konut ve ticaret projelerine erişilebilirliği artıracağını, bunun da arsa ve gayrimenkul değerlerini yükseltebileceğini savunuyor. Bu nedenle proje karşıtları güzergâh için “rant yolu” tanımını kullanıyor.

ODTÜ ORMANI NEDEN ÖNEMLİ?

ODTÜ yerleşkesi ve çevresindeki ormanlık alan, Ankara’nın en önemli büyük yeşil sistemlerinden biri.

1960’lı yıllardan itibaren üniversite topluluğunun yürüttüğü geniş çaplı ağaçlandırma çalışmalarıyla gelişen ODTÜ Ormanı, bozkır ekosistemi içerisinde önemli bir yeşil alan ve habitat niteliği kazandı.

Eymir Gölü ve kampüsün diğer doğal alanlarıyla birlikte düşünüldüğünde ODTÜ arazisi, Ankara’nın güneyinde önemli bir ekolojik bütünlük oluşturuyor.

Bu nedenle çevre örgütleri açısından sorun yalnızca kesilen ağaç sayısı değil. Geniş bir karayolu koridorunun orman içerisinde oluşturabileceği habitat parçalanması, gürültü, ışık, egzoz ve yaban hayatı geçişlerinin kesilmesi de tartışmanın temel başlıkları arasında.

ODTÜ KAMPÜSÜ 2026’DA UNESCO GEÇİCİ LİSTESİNE GİRDİ

2026 yılında tartışmaya yeni bir boyut daha eklendi.

ODTÜ Kampüsü, “ODTÜ Kampüsü: Yaşayan Modern Kültürel Peyzaj” adıyla UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile UNESCO Türkiye Millî Komisyonu’nun güncel listelerinde ODTÜ, Türkiye’nin 2026’da Geçici Liste’ye eklenen miras alanları arasında gösteriliyor.

Bu durum yol hakkında UNESCO tarafından verilmiş özel bir karar veya yasak anlamına gelmiyor elbet ancak proje karşıtları, kampüsün mimari yapısı, ormanı, arkeolojik alanları ve doğal çevresiyle birlikte bütüncül kültürel peyzaj olarak değerlendirilmesinin büyük ulaşım yatırımları açısından yeni bir koruma tartışması yarattığını savunuyor.

ODTÜ’DEN GEÇEN YENİ BULVAR ÜZERİNE SÖYLEYECEKLERİM… pic.twitter.com/PlG5U9ScnP

— İbrahim Melih Gökçek (@06melihgokcek) August 26, 2026

GÖKÇEK’TEN MANSUR YAVAŞ’A İRONİK TEŞEKKÜR

Tartışmanın siyasi açıdan en dikkat çekici gelişmelerinden biri eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in açıklaması oldu.

Gökçek, 26 Ağustos 2026’da Mansur Yavaş yönetiminin kendi döneminde başlayan yol çalışmasını devam ettirmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek Yavaş’a teşekkür etti. Açıklamasında Mustafa Tuna’yı da projeyi durdurduğu gerekçesiyle eleştirdi.

Bu açıklama, proje karşıtlarının kullandığı “Gökçek başlattı, Yavaş tamamlıyor” eleştirisini yeniden gündeme taşıdı.

2013 ODTÜ YOLUYLA AYNI PROJE DEĞİL

Güncel tartışmada en sık yapılan hatalardan biri Bilkent–İncek bağlantısını 2013 yılında yaşanan ODTÜ yolu olaylarıyla aynı proje gibi anlatmak.

2013’teki tartışmanın merkezinde 1071 Malazgirt Bulvarı bulunuyordu.

Bugün asfaltlanması tartışılan Bilkent–İncek bağlantısı ise farklı bir güzergâh ve farklı bir planlama sürecine dayanıyor. Bugünkü güzergâhın plan geçmişi daha eski olsa da ODTÜ Ormanı’ndaki fiilî uygulamanın kritik aşaması 2017’de gerçekleşti.

Bu nedenle 2013 ve 2017 dosyalarının kronolojileri birbirinden ayrılmalı.

DOKUZ YILLIK SÜRECİN KISA KRONOLOJİSİ

• 19 Haziran 2017: Güzergâha ilişkin kritik plan kararlarından biri Bakanlık oluru ile onaylandı.
• 8 Eylül 2017: ODTÜ Rektörlüğü, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Ankara Valiliği arasında protokol imzalandı.
• 9 Eylül 2017: İş makineleri ODTÜ Ormanı’na girdi ve yaklaşık 4,8 kilometrelik koridorda çalışma yapıldı.
• 2018-2019 ve sonrası: Meslek odalarının açtığı davalarda yürütmeyi durdurma dahil farklı yargı kararları gündeme geldi.
• 2017 sonrası: Mustafa Tuna döneminde proje fiilen durdu.
• 25 Ağustos 2021: Mansur Yavaş yönetimindeki ABB, Bilkent–İncek bağlantısı için yeniden ihaleye çıktı.
• 2022: İş makinelerinin yeniden bölgeye girmesi protestolara yol açtı ve çalışmalar yeniden kesintiye uğradı.
• 2025: Meslek odalarının açıklamalarına göre proje yeniden ihale edildi.
• Ağustos 2026: Güzergâhtaki çalışmalar yeniden hızlandı.
• 3 Eylül 2026: ODTÜ Ormanı içerisindeki daha önce açılmış koridorda asfalt çalışması başladı.
• 4 Eylül 2026: Öğrencilerin nöbeti ve protestoları sürdü; çalışma alanında yaşanan araç gerilimine ilişkin görüntüler tartışma yarattı.

ASIL SORU: ULAŞIM KORİDORU MU, YENİ KENTLEŞME BASKISI MI?

Bilkent-İncek bağlantı yolunun çevresindeki tartışmanın merkezinde iki farklı şehircilik yaklaşımı bulunuyor.

Bir tarafta Ankara’nın güneyindeki hızla büyüyen yerleşim alanlarının yeni kuzey-güney bağlantılarına ihtiyaç duyduğunu ve yolun Konya Yolu üzerindeki trafik baskısını azaltacağını savunan yaklaşım var.

Diğer tarafta yeni karayolu kapasitesinin uzun vadede daha fazla otomobil kullanımını teşvik edeceğini, ODTÜ ekosistemini parçalayacağını ve İncek-Bilkent hattındaki yeni yapılaşma baskısını artıracağını savunan öğrenciler ile meslek odaları bulunuyor.

Bu nedenle Bilkent–İncek bağlantısının sonucu yalnızca “trafik azalacak mı?” sorusuyla ölçülemiyor.

Proje, Ankara’nın ulaşım tercihleri kadar hangi bölgelerde ve hangi ulaşım modeli etrafında büyüyeceği tartışmasının da bir parçası.

4 Eylül 2026 itibarıyla kesin olan nokta şu: 2017’de ODTÜ Ormanı içerisinde açılan ve yıllarca tamamlanmadan kalan koridor, Mansur Yavaş döneminde yeniden ihale edildi ve 2026’da asfaltlanmaya başlandı. Öğrencilerin ve meslek odalarının itirazları ise devam ediyor.