Cumhuriyet sahnelerinden günümüze: Ankara tiyatrosunun bir asırlık serüveni!

Ankara, Cumhuriyet’in başkenti olmasının yanı sıra, Türkiye’de modern tiyatronun kurumsallaşıp kök saldığı en önemli sanat merkezlerinden biri. 1920'lerde henüz hiçbir kurumsal tiyatro yapısına sahip olmayan bu bozkır şehri, yıllar içinde yetiştirdiği efsanevi isimler, kurduğu köklü sahneler ve konservatuvar geleneğiyle Türk tiyatro, sinema ve televizyon dünyasının atardamarlarından biri haline geldi. İşte Cumhuriyet'in ilk yıllarından günümüze, Ankara tiyatrosunun üç perdelik tarihi...

BİRİNCİ PERDE (1920'LER – 1950'LER)

Cumhuriyet’in kuruluş döneminde Ankara’da tiyatro adeta sıfırdan inşa edildi. Bu dönemin en büyük dönüm noktası, modern Türk tiyatrosunun kurucusu kabul edilen Muhsin Ertuğrul’un öncülüğünde Tatbikat Sahnesi ve ardından Devlet Tiyatroları'nın hayata geçirilmesiydi. Başlangıçta sahnelerin yükünü İstanbul’dan Ankara’ya yerleşen sanatçılar çekse de zamanla Ankara’nın kendi yerel kadrosu filizlenmeye başladı. Bu dönemin tartışmasız en büyük efsanesi Cüneyt Gökçer (1920–2009) oldu. Uzun yıllar Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü yapan, Ankara Devlet Konservatuvarı'nda hocalık ederek yüzlerce oyuncu yetiştiren Gökçer, bugün haklı olarak "Ankara tiyatrosunun simgesi" kabul ediliyor. Bu erken dönemde, konservatuvar ve Halkevi sahnelerinin tozunu yutan Ulvi Uraz ve Suat Taşer gibi isimler de Ankara’nın ilk yerli kuşağını oluşturdular.

İKİNCİ PERDE (1960'LAR – 1980'LER)

1960'lara gelindiğinde Ankara, tiyatroda kendi ekolünü tam anlamıyla oturtmuştu. Devlet Tiyatroları'nın güçlü yapısına, 1963 yılında kurulan Ankara Sanat Tiyatrosu (AST) katıldı ve başkentte yepyeni bir rüzgar esmeye başladı. Kurucusu Asaf Çiyiltepe öncülüğünde ilerici ve toplumcu tiyatronun başkentteki kalesi haline gelen AST, Türk tiyatrosuna damga vuracak bir kuşağın ocağı oldu. Güner Sümer, Rutkay Aziz, Altan Erkekli, Genco Erkal, Erkan Yücel, Yılmaz Onay, Savaş Dinçel, Erol Demiröz ve Rana Cabbar gibi devleşen isimler bu sahnelerde pişti. Aynı dönemde Ankara sahnelerinde parlayıp hem tiyatroya hem de Yeşilçam'a ve radyoya damga vuran pek çok Ankaralı sanatçı yetişti:

• Sönmez Atasoy: Ankara sahnelerinin ustalarından (kızı Fadik Sevin Atasoy da bu geleneği sürdürüyor).
• Derya Baykal & Nevra Serezli: Ankara doğumlu, radyo ve Devlet Tiyatrosu kökenli unutulmaz isimler.
• Filiz Akın & Kartal Tibet: Tiyatro sahnelerinden Yeşilçam'ın efsaneleri arasına katılan Ankaralı yıldızlar.

ÜÇÜNCÜ PERDE (1990'LAR – GÜNÜMÜZ)

90'lardan itibaren Hacettepe ve Bilkent Üniversitelerinin konservatuvar ve tiyatro bölümleri, Ankara'nın "oyuncu fabrikası" olma misyonunu bir adım öteye taşıdı. Hem Devlet Tiyatroları'nda hem de özel sahnelerde yetişen bu yeni kuşak, sadece tiyatroda değil, dizi ve sinema sektöründe de kaliteyi belirleyen isimler oldu. Behzat Ç. ile kitlelerin sevgilisi haline gelse de aslen Devlet Tiyatroları'nın en güçlü sahne performanslarından birine sahip olan Erdal Beşikçioğlu, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, Bilkent mezunu başarılı oyuncu Binnur Kaya ve Fadik Sevin Atasoy bu kuşağın en çok tanınan Ankaralı temsilcilerinden. Ayrıca Sumru Yavrucuk, Deniz Çakır, Pelin Karahan, Aslı Tandoğan, Belçim Bilgin ve Cansu Dere gibi bugün ekranlarda görmeye alışık olduğumuz pek çok isim de köklerini Ankara'nın güçlü oyunculuk ekolünden alıyor.