Başkentte ilk toplu taşıma nasıl başladı?
Ankara'da toplu taşımacılığın temelleri, 1 Ekim 1935'te Belediye Otobüs İdaresi'nin kuruluşuyla atıldı.
Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasının ardından Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından başkentlik şerefine kavuşturulan Ankara'da, ilk kamu toplu taşıma girişimi ise 1930'ların başında Ankara-Kayaş arasında açılan 9 kilometrelik banliyö hattı oldu. Bu hat, Cebeci, Mamak ve Kayaş bölgelerinin ulaşılabilirliğini artırarak gelişmeyi hızlandırdı.
22 Kasım 1930 tarihinde Bakanlar Kurulu kararıyla otobüs, minibüs ve elektrikli tramvay işletme yetkisi belediyeye verilmiş olsa da, dönemin dünya genelinde yaşanan ekonomik buhranı nedeniyle 1935 yılına kadar bu konuda bir girişimde bulunulamadı. Belediye, ilk adımını ancak 1 Ekim 1935'te atabildi: "Belediye Otobüs İdaresi" kuruldu ve Sovyetler Birliği'nden 100 adet ZİS marka otobüs ithal edilerek toplu taşımacılık hizmeti başlatıldı. Aynı dönemde 25 adet kamyon ve 4 adet arözöz de filoya eklendi. Otobüsler, kentte 12 hat üzerinde, özellikle yoğun saatlerde yolcu taşımaya başladı.
SAVAŞ YILLARI VE FİLO GENİŞLEMESİ
1942 yılında Almanya'dan 7 adet Magirus marka otobüs satın alan idare, 1944-1946 yılları arasında 10 adet FBW ve 1946'da 19 adet Ford marka otobüsle filosunu büyüttü. Ancak 12 Ekim 1946'da garajda çıkan bir yangın, 10 FBW ve 5 Ford marka otobüsün kullanılmaz hale gelmesine yol açtı. Ulaşım sıkıntısı, Hatay ve İstanbul belediyelerinden satın alınan araçlarla giderildi.
Yangının ardından yaşanan darboğazda, Ankara Umum Otomobilciler ve Şoförler Derneği'nin girişimiyle Ulus-Cebeci ve Ulus-Sıhhiye gibi kentin en yoğun güzergâhlarına ilk dolmuş hatları kondu. 1947 yılında ise idare, Türkiye'de ilk kez troleybüs hattını devreye soktu.
EGO'YA DÖNÜŞÜM VE RAYLI SİSTEME GEÇİŞ
1 Haziran 1944'te "Ankara Otobüs İşletme İdaresi" adını alan kurum, 1 Ocak 1950 tarihinde "Ankara Elektrik, Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesesi Genel Müdürlüğü" (EGO) bünyesine katılarak yönetim esnekliği kazandı. 1952'de 13 adet MAN marka troleybüs hizmete giren işletme, 1961'de 33 adet Ansaldo marka troleybüs aldı; ancak bu araçlar 1979 ve 1981 yıllarında trafiği aksattığı gerekçesiyle hizmetten kaldırıldı.
Kentin hızla artan nüfusuna cevap verebilmek amacıyla 1989'da Ankara'nın ilk raylı sistemi olan metronun temeli atıldı. Ankaray'ın yapımına 7 Nisan 1992'de başlandı ve hat, 30 Ağustos 1996'da AŞTİ-Dikimevi güzergâhında hizmete açılarak İstanbul'daki M1 hattının ardından Türkiye'nin ikinci hafif raylı sistemi oldu. Ankara Metrosu'nun ilk hattı olan M1'in yapımına ise 29 Mart 1993'te başlandı.
