Aşkabat Caddesi'ni duydunuz mu?
Bahçelievler semtinin simgesi olan caddenin isim değişikliği süreci, Ankara'nın yakın tarihindeki tartışmaların merkezinde yer alıyor. Bir dönemin en popüler sosyalleşme alanı olan bu bölgedeki isim dönüşümü, geçmişle kurulan bağın sembolik bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
Ankara'nın Bahçelievler semti, şehir planlaması açısından özgün bir yapıya sahiptir ve bu bölgedeki caddeler uzun yıllar boyunca rakamlarla anılmıştır. Ancak Ankara'da 7.cadde'nin adı ya da benzerlerinin adı neden değişti sorusu, belediye meclislerinin aldığı kararlar doğrultusunda şekillenmiştir. Başkentte numaralı sokak ve cadde isimleri, yerel yönetimlerin belirli isimleri yaşatma veya siyasi figürleri onurlandırma çabasıyla zaman içinde değiştirilmiştir. Özellikle 7. Cadde olarak bilinen ve gençliğin merkezi sayılan caddenin ismi, 2000'li yılların başında Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından alınan kararla Aşkabat Caddesi olarak değiştirilmiştir. Bu değişiklik sadece bir tabela değişimi değil, aynı zamanda Türk dünyası ile kurulan kardeşlik bağlarını pekiştirme amacı taşıyan bir jest olarak sunulmuştur. Benzer şekilde semtteki diğer numaralı caddeler de Azerbaycan Caddesi ve Bişkek Caddesi gibi isimler alarak diplomatik bir kimliğe bürünmüştür.
NEDEN 7.CADDE DEMİYORUZ ORAYA VE TOPLUMSAL HAFIZA
Halk arasında hala eski isimlerin kullanılması, toplumsal hafızanın mekanla kurduğu güçlü bağdan kaynaklanmaktadır. Neden 7.cadde demiyoruz oraya sorusunun resmi cevabı tabelalarda Aşkabat Caddesi yazması olsa da, gündelik dilde bu alışkanlığın kırılması onlarca yıl almaktadır. Bir bölgenin numaralı bir sistemden isimli bir sisteme geçmesi, adres bulma karmaşasından ziyade semtin tarihsel dokusunu dönüştürme girişimi olarak değerlendirilebilir. Şehir plancıları ve sosyologlar, rakamların soğuk ve teknik bir his uyandırdığını, isimlerin ise semte ruh kattığını savunsa da, Ankara yerlisinin dilinde bu caddeler hala rakamlarla yaşamaya devam etmektedir. İsim değişiklikleri sırasında yaşanan hukuki süreçler ve bölge halkının itirazları, aslında vatandaşın kendi yaşam alanına sahip çıkma isteğini temsil etmektedir.
ŞEHİR PLANI VE NUMARALANDIRMA SİSTEMİNİN DÖNÜŞÜMÜ
Ankara'nın genelinde yaşanan bu dönüşüm, şehrin modernleşme serüveninde bir kimlik arayışı olarak da okunabilir. Ankara'da 7.cadde'nin adı ya da benzerlerinin adı neden değişti tartışmaları her isim değişikliğinde yeniden alevlenmektedir. Belediyelerin prestij caddeleri yaratma arzusu, rakamların yerini bazen siyasi liderlerin, bazen kardeş şehirlerin, bazen de önemli tarihsel şahsiyetlerin almasına yol açmıştır. Bahçelievler örneğinde olduğu gibi, bir bölgenin tüm hafızasını rakamlar üzerine kurması modern şehircilikte pratik bulunsa da, yerel yönetimler bu alanları kültürel bir temsil sahasına dönüştürmeyi tercih etmiştir. Bugün resmi kayıtlarda farklı isimler geçse de, buluşma noktası tarif edilirken hala eski rakamların kullanılması, mekanın ruhunun tabelalardan daha güçlü olduğunun en büyük kanıtıdır. Bu değişim süreci, Ankara'nın sadece yollarını değil, aynı zamanda şehrin kültürel kodlarını da kalıcı olarak etkilemiştir.
