Ankaray’ın koltukları neden turuncu?

Ankaray’a binenlerin hafızasına kazınan ayrıntılardan biri turuncu koltuklar. 1996’dan bu yana kullanılan araçların iç tasarımında öne çıkan bu rengin neden seçildiği ise yıllardır merak ediliyor.

Ankara’da bazı ulaşım araçları yalnızca güzergâhlarıyla değil, görüntüleriyle de hafızaya yerleşiyor.

Ankaray da bunlardan biri.

Dikimevi ile AŞTİ arasında çalışan sistemin vagonlarına bindiğinizde yıllardır değişmeyen ayrıntılardan biri hemen göze çarpıyor: turuncu koltuklar.

Peki bu renk neden seçildi? Turuncunun Ankara’ya, EGO’ya ya da Ankaray hattına özel bir anlamı mı var?

İşin ilginç tarafı, kamuya açık teknik belgelerde bu sorunun “Turuncu şu nedenle tercih edildi” şeklinde açık bir cevabı bulunmuyor.

TURUNCU KOLTUKLAR ARAÇLARIN İLK TASARIMINDAN GELİYOR

Ankaray, 30 Ağustos 1996 tarihinde işletmeye açıldı.

EGO’nun teknik bilgilerine göre sistemde 33 araç bulunuyor ve üçlü diziler halinde işletiliyor. Her bir araç 29 metre uzunluğunda ve 60 oturan yolcu kapasitesine sahip.

Bugün görülen turuncu koltuklar da Ankaray araçlarının özgün iç tasarımının parçası.

2015 yılında yayımlanan ve Ankaray araçlarının iç mekânını ayrıntılı biçimde inceleyen akademik bir çalışmada, mevcut vagonların fotoğraflarında turuncu koltukların yıllardır kullanılan özgün oturma düzeniyle birlikte yer aldığı görülüyor. Çalışmada araçlarda tekli ve ikili olmak üzere iki farklı koltuk düzeninin kullanıldığı da belirtiliyor.

PEKİ NEDEN ÖZELLİKLE TURUNCU?

Burada kesin konuşmak mümkün değil.

EGO’nun kamuya açık Ankaray teknik dokümanlarında araçların boyu, ağırlığı, kapasitesi, hızı ve koltuk sayısı gibi birçok ayrıntı bulunmasına rağmen koltukların neden turuncu seçildiğine ilişkin özel bir gerekçe yer almıyor.

Dolayısıyla “turuncu Ankara’yı temsil ediyor”, “acil durumlarda daha kolay görülsün diye seçildi” ya da “EGO’nun kurumsal rengi olduğu için kullanıldı” gibi açıklamaları doğrulanmış bilgi olarak vermek doğru değil.

Eldeki belgelerden söylenebilecek en güvenli şey, turuncunun 1990’lı yıllarda hazırlanan Ankaray araçlarının orijinal iç tasarım tercihlerinden biri olduğu.

90’LI YILLARIN TASARIMI BUGÜNE KADAR GELDİ

Ankaray vagonlarının iç mekânına bugün bakıldığında 1990’lı yılların toplu taşıma tasarım anlayışını hâlâ görmek mümkün.

Turuncu plastik koltuklar, açık renk iç paneller, geniş koridor ve karşılıklı oturma düzeni aracın karakteristik görüntüsünü oluşturuyor.

Aradan yaklaşık 30 yıl geçmesine rağmen bu görünüm büyük ölçüde korundu.

Bu nedenle turuncu koltuklar zaman içinde yalnızca bir renk tercihi olmaktan çıktı ve Ankaray’ın görsel kimliğinin parçalarından biri haline geldi.

KOLTUKLAR NEDEN PLASTİK?

Turuncu renkten daha kolay açıklanabilecek konu ise malzeme tercihi.

Raylı sistem araçlarında sert yüzeyli koltukların tercih edilmesi yoğun kullanım açısından önemli avantajlar sağlıyor.

Kumaş koltuklara göre temizlenmeleri daha kolay, sıvıyı daha az tutuyorlar ve yoğun yolcu trafiğinde daha dayanıklı olabiliyorlar.

Ankaray da her gün çok sayıda yolcunun kullandığı bir sistem olduğu için koltukların dayanıklılığı önemli.

Akademik çalışmalarda Ankaray’ın mevcut koltuklarının ölçülerinin ve yerleşim biçiminin doğrudan taşıma kapasitesini artıracak şekilde tasarlandığı görülüyor.

HER VAGONDA 60 OTURMA YERİ VAR

EGO’nun teknik verilerine göre bir Ankaray aracında 60 oturma yeri bulunuyor.

Araçların yolcu kapasitesi ise yoğunluk hesabına göre 300 kişinin üzerine çıkabiliyor. Üç araç bir araya getirilerek bir tren dizisi oluşturuluyor.

Bu nedenle iç mekân tasarımında mümkün olduğunca geniş ayakta yolcu alanı bırakılması gerekiyor.

Koltukların vagon kenarlarına yerleştirilmesi de orta koridorun geniş tutulmasına yardımcı oluyor.

TURUNCU ARTIK ANKARAY'LA ÖZDEŞLEŞTİ

Bugün yeni bir metro aracında aynı renk kullanılsa belki sıradan bir tasarım tercihi olarak görülebilir.

Ancak Ankaray’ın koltukları yaklaşık 30 yıldır aynı görüntünün parçası.

Bu nedenle özellikle Ankara’da büyüyenler için turuncu koltuklar, Ankaray denildiğinde akla gelen ilk ayrıntılardan biri haline geldi.

AŞTİ’ye yetişmeye çalışanlar, Kızılay’da aktarma yapanlar, Kurtuluş veya Kolej’de inen öğrenciler yıllardır aynı turuncu koltukların üzerinde yolculuk ediyor.

ANKARAY'IN KOLTUKLARI NEDEN TURUNCU?

Kısacası bugün elimizde “Ankaray’ın koltukları şu özel nedenle turuncu yapıldı” dedirtecek resmî bir açıklama bulunmuyor.

Bilinen şey, turuncu koltukların 1996’da hizmete giren araçların özgün iç tasarımının parçası olduğu ve bu tasarımın büyük ölçüde günümüze kadar korunduğu.

Yani turuncunun arkasında doğrulanmış gizli bir Ankara hikâyesi olmayabilir.

Ama yaklaşık üç kuşak Ankaralının aynı renkteki koltuklarda yolculuk ettiği düşünülürse artık farklı bir anlamı var:

Turuncu, zamanla Ankaray’ın rengine dönüşmüş durumda.