Ankara'daki tarihi zirvede hangi ülkeler ne karar aldı?

Savunma harcamalarının toplam 1.8 trilyon dolara çıkarılması, Ukrayna’ya uzun vadeli destek, savunma sanayii iş birlikleri ve NATO’nun 5. Maddesine (Kolektif Savunma) sarsılmaz bağlılık taahhüdü zirvenin ana omurgasını oluşturdu. İşte Ankara Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki dev masada bir araya gelen tüm ülkelerin pozisyonları ve alınan kararlar…

TÜRKİYE (EV SAHİBİ): "STRATEJİK OTONOMİ VE YENİ BAŞLANGIÇ"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki Türkiye, zirvede "stratejik otonomi" politikasını pekiştirdi. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen Savunma Sanayii Forumu ile yerli ve milli üretim kapasitesini müttefiklerine sergileyen Ankara, ABD ile F-35 savaş uçakları krizinin çözümü ve savunma ambargolarının kaldırılması yönünde "yeni bir başlangıç" adımları attı. Karadeniz, Suriye ve Güney Kafkasya’daki denge politikasını koruyan Türkiye, NATO’nun güney kanadındaki vazgeçilmez rolünü bir kez daha tescilledi.

ABD: "YÜK PAYLAŞIMI VE 5. MADDE GÜVENCESİ"

ABD Başkanı Donald Trump, zirve boyunca Avrupalı müttefiklerine "yük paylaşımı" baskısını sürdürdü ve savunma harcamalarının en az GSYİH'nin yüzde 2 - yüzde 3’ü seviyesine çıkarılmasını yineledi. Türkiye ile ikili savunma ve askeri ilişkileri canlandırma kararı alan ABD, ittifakın kolektif savunma taahhüdüne bağlı kalacağını ilan eden ortak bildiriye imza attı.

İNGİLTERE: "DENİZ GÜVENLİĞİNDE TÜRKİYE İLE YENİ ORTAKLIK"

Başbakan Keir Starmer liderliğindeki İngiltere, Ankara’da Hollanda ve Norveç başbakanları ile üçlü bir savunma zirvesi gerçekleştirdi. Birleşik Krallık, Türkiye ile özellikle deniz savaş gemileri ve deniz güvenliği teknolojileri alanında yeni iş birliği kararları alırken, Ukrayna’ya yönelik askeri finansman desteğinin kesintisiz sürmesini onayladı.

UKRAYNA: "RESMİ TANINMA VE DRONE TEKNOLOJİSİ DEVRİMİ"

Özel statülü katılımcı olarak zirvede yer alan Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, Ukrayna adına büyük bir diplomatik zafer elde etti. Zirvenin 6 paragraflık sonuç deklarasyonunda Ukrayna, resmi olarak "Avro-Atlantik güvenliğine katkı sağlayan bir aktör" olarak tanındı. Ukrayna ayrıca, Estonya ile insansız hava aracı (İHA) teknolojisi transferi ve ortak üretimi öngören çok kritik bir teknoloji anlaşmasına imza attı.

ALMANYA: "DOĞU KANADINA TAHKİMAT VE MÜHİMMAT HAMLESİ"

Şansölye Friedrich Merz yönetimindeki Almanya, Rusya’nın Avrupa geneline yaydığı hibrit tehditlere karşı NATO’nun doğu kanadını güçlendirme sözü verdi. Berlin, savunma bütçesini artırma taahhüdünü yineleyerek mühimmat üretim kapasitesini iki katına çıkarma kararı aldı.

FRANSA: "AVRUPA EGEMENLİĞİ VE NÜKLEER CAYDIRICILIK"

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransa’nın "Avrupa’nın savunma egemenliği (stratejik özerklik)" tezini yine masaya taşıdı. Bununla birlikte NATO içindeki nükleer caydırıcılık taahhütlerini tazeleyen Fransa, hava savunma sistemlerinin Avrupa içinde ortak üretilmesi ve standardizasyonu kararına tam destek verdi.

İTALYA: "AKDENİZ VE GÜNEY KANADI GÜVENLİĞİ"

Başbakan Giorgia Meloni liderliğindeki İtalya, odağını Akdeniz havzasının güvenliği, düzensiz göç ve terörizmle mücadeleye çevirdi. Roma yönetimi, Akdeniz’deki istikrar operasyonlarında Türkiye ile tam eş güdüm içinde hareket etme kararı aldı.

İSVEÇ VE FİNLANDİYA: "AWACS SİSTEMLERİNDE KUZEY TEKNOLOJİSİ"

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, ittifakın yaşlanan Amerikan yapımı AWACS erken uyarı uçaklarının, İsveçli savunma şirketi Saab tarafından geliştirilen GlobalEye gözetleme sistemleriyle değiştirilmesi projesine öncülük etti. İki kuzey ülkesi de Arktik (Kuzey Kutbu) ve Baltık güvenliğindeki askeri varlıklarını artıracaklarını açıkladı.

BELÇİKA VE HOLLANDA: "HAVA VE DENİZALTI SAVUNMA İŞ BİRLİĞİ"

Belçika Başbakanı Bart De Wever, hava savunma sistemleri entegrasyonu konusunda yeni anlaşmalara imza atarken; Hollanda Başbakanı Rob Jetten ise İngiltere ile birlikte Kuzey Denizi güvenliği ve denizaltı internet/enerji kablolarının korunması projesini genişletme kararı aldı.

POLONYA VE BALTIK ÜLKELERİ (ESTONYA, LETONYA, LİTVANYA): "ÖN HAT SAVUNMASI"

Karol Nawrocki (Polonya), Kristen Michal (Estonya), Edgars Rinkēvičs (Letonya) ve Gitanas Nausėda (Litvanya), Rusya sınırındaki "ön hat savunması" (Forward Defense) konseptinin eksiksiz uygulanmasını sağladılar. Estonya, Ukrayna ile imzaladığı İHA ortak üretim anlaşmasıyla sınır güvenliğini drone teknolojileriyle takviye etme kararı aldı.

DİĞER NATO ÜYELERİ: STRATEJİK TAAHHÜTLER VE BÖLGESEL DENGELER

• Kanada: Arktik güvenliği için bütçeden büyük bir pay ayırma taahhüdünde bulundu.
• İspanya: NATO'nun güney misyonlarına lojistik destek sağlama kararlarını onayladı.
• Yunanistan: Ege ve Doğu Akdeniz'de Türkiye ile sağlanan yumuşama dönemini ikili görüşmelerde de koruyarak, Ege'de güven artırıcı önlemleri sürdürme kararı aldı.
• Macaristan ile Slovakya: Ukrayna'ya doğrudan silah göndermeme şerhlerini korusalar da, ittifakın ortak savunma sanayii fonlarına katılmayı kabul ettiler.
• Balkan Üyeleri (Arnavutluk, Bulgaristan, Hırvatistan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Romanya, Slovenya): Karadeniz ve Balkanlar üzerinden gelebilecek hibrit/siber tehditlere karşı NATO Ortak Siber Savunma Merkezi ile entegrasyonu artırma kararı aldılar.
• Çek Cumhuriyeti, Danimarka, İzlanda, Lüksemburg, Portekiz: Mühimmat tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve NATO'nun yeşil askeri dönüşüm projelerine finansman sağlama kararı aldılar.

KÜRESEL ORTAKLAR VE DAVETLİ ÜLKELER

Ankara Zirvesi, sadece üye ülkeleri değil, küresel jeopolitiğe yön veren kritik ortakları da aynı çatı altında buluşturdu:

• Azerbaycan: Güney Kafkasya'daki enerji koridorlarının güvenliğini ve Ermenistan ile yürütülen barış sürecindeki kararlılığını masaya taşıdı. Bakü, NATO ile askeri eğitim iş birliğinin süreceğini teyit etti.
• Suriye: Rejim/geçiş hükümeti düzeyinde ilk kez bu çapta bir NATO platformunda yer bularak; bölgesel güvenlik, mültecilerin geri dönüşü ve terörle mücadele başlıklarında Türkiye ve NATO kanatlarıyla stratejik dirsek teması kurdu.
• Asya-Pasifik Ortakları (Güney Kore - Lee Jae-myung, Japonya - Shinjiro Koizumi, Avustralya, Yeni Zelanda): Çin'in küresel yükselişi ve Kuzey Kore tehdidine karşı NATO ile istihbarat paylaşımı ve siber savunma ortaklığını derinleştirme kararı aldılar.

• Körfez Ülkeleri (Katar, BAE, Bahreyn, Kuveyt): Küresel enerji arz güvenliği ve Kızıldeniz'deki seyrüsefer serbestliği konularında NATO misyonlarına lojistik ve finansal destek sağlama kararı aldılar.
• Avrupa Birliği (Ursula von der Leyen & António Costa): NATO-AB ortak deklarasyonunu yenileyerek, askeri mobilite (Avrupa içinde askeri birliklerin hızlı kaydırılması) projelerine AB bütçesinden fon aktarılmasını resmen onayladılar.

SONUÇ DEKLARASYONU: "YENİ DÜNYA DÜZENİNDE NATO"

Ankara Zirvesi’nin tarihi sonuç bildirgesi, ittifakın küresel tehditlere karşı hem askeri hem de ekonomik olarak tek vücut olduğunu gösterdi. Katılan tüm taraflar, güncellenen jeopolitik risklere karşı ortak savunma sanayii üretimine geçiş hızının artırılması ve ittifak içi askeri harcamaların katı şekilde denetlenmesi kararlarında birleşti.

Ev sahibi Türkiye, zirve boyunca yürüttüğü başarılı diplomasiyle ittifak içindeki "dengeleyici, uzlaştırıcı ve merkez üs" konumunu küresel ölçekte tahkim ederek zirveye damgasını vurdu.