İşte Ankara'da nesli tükenmekte olan 3 canlı!
Ankara'nın nesli tükenmekte olan sessiz sakinlerini ne kadar tanıyorsunuz? Kanatlı devlerden uzaydan izlenen kaplumbağalara kadar başkentin ekolojik sırlarını ve yürütülen koruma projelerini okuyun.
Ankara, sadece siyasetin değil, eşine az rastlanan bir biyoçeşitliliğin de başkenti olarak bilim dünyasının merceğinde. Hacettepe Üniversitesi tarafından başlatılan ve kara kaplumbağalarını uyduyla izleyen dev proje, şehrin dört bir yanındaki nesli tükenmekte olan canlılar için başlatılan koruma seferberliğinin sadece ilk adımı. 3 metrelik kara akbabalardan, sadece Gölbaşı'nda yetişen Sevgi Çiçeği'ne uzanan bu teknolojik koruma kalkanının tüm detayları gün yüzüne çıktı.
BEYTEPE YERLEŞKESİNDE YAŞAYAN KARA KAPLUMBAĞALARI
Hacettepe Üniversitesi Beytepe Yerleşkesi’nde yaşayan kara kaplumbağaları, artık uzaydan anlık olarak izleniyor. Doç. Dr. Mehmet Kürşat Şahin danışmanlığında yürütülen projede, güneş enerjili vericiler sayesinde bu canlıların üreme ve beslenme alışkanlıkları dijital haritalara işleniyor. Şahin, çalışmanın önemini şu sözlerle vurguluyor:
"Uydu vericileri sayesinde kaplumbağaların hangi alanları ne ölçüde kullandığını, üreme, beslenme ve kış dönemlerindeki davranışlarını takip edebiliyoruz. Bu hassas üreme sığınaklarını tespit ederek, koruma stratejilerimizi bilimsel veriler ışığında şekillendireceğiz."
BOZKIRIN KANATLI DEVLERİ: KARA AKBABA VE ŞAH KARTAL
Ankara’nın nesli tükenmekte olan canlıları arasında yer alan ve Avrupa’nın en büyük yırtıcısı olan Kara Akbabalar, özellikle Kızılcahamam’daki yaşlı orman dokusunda hayatta kalmaya çalışıyor. Kanat açıklıkları 3 metreye ulaşan bu devasa canlılar, tıpkı kaplumbağalar gibi GPS vericileriyle izlenerek göç yolları kayıt altına alınıyor. Aynı bölgede yuvalanan Şah Kartallar ise yüksek sadakat duygularıyla biliniyor ve her yıl aynı yuvaya dönerek bozkırın ekolojik dengesini koruyorlar.
DÜNYADA SADECE BURADA: SEVGİ ÇİÇEĞİ’NİN DARALAN ALANI
Biyolojik çeşitliliğin bitki tarafında ise Ankara’ya has bir mucize olan Sevgi Çiçeği yer alıyor. Dünyada sadece Gölbaşı ilçesinde yetişen bu endemik tür, tarım ilaçları ve kentsel yapılaşma tehdidi altında "kritik düzeyde tehlikede" olarak sınıflandırılıyor. Yanar-döner özelliğiyle sabah kırmızı akşam mor renk alan bu bitkinin tohumları, gelecekteki olası bir yok oluşa karşı tohum gen bankalarında titizlikle saklanıyor.
OVALARIN GÖRKEMLİ SAKİNİ: TOY KUŞU VE ANKARA ÇİĞDEMİ
Ankara’nın Polatlı ve Haymana ovaları, dünyanın en ağır uçabilen kuşu olan Toylara ev sahipliği yapıyor. Bu kuşlar, bozkırın sessizliğinde dev cüsseleriyle süzülürken, toprağın altında ise Ankara Çiğdemi kıştan çıkışın müjdesini veriyor. Her iki tür de habitattaki değişimlere karşı son derece hassas olup, özellikle Toy kuşlarının üreme alanlarındaki tarımsal faaliyetlerin bu nadir türlere zarar vermeyecek şekilde planlanması büyük önem taşıyor.
TEKNOLOJİ VE VATANDAŞ BİLİMİYLE ORTAK KORUMA
Teknolojinin sağladığı imkanlar, sadece bilim insanlarının değil doğaseverlerin de sürece dahil olmasını sağlıyor. Beytepe’deki kaplumbağa takip sisteminde olduğu gibi, dijital verilerin analizi sayesinde Ankara'nın yeşil koridorları ve yaban hayatı geçiş noktaları haritalandırılıyor. Bu sayede, kentsel gelişim planları yapılırken bu nadir komşularımızın yaşam alanları göz ardı edilmemiş oluyor.
