Ankara’da NATO öncesi milyarlarca dolarlık savunma hamlesi
NATO üyesi ülkeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın sert eleştirilerini yumuşatmak ve Avrupa’nın askeri yükü sırtlama kararlılığını göstermek adına devasa büyüklükte silah tedarik paketleri açıklamaya hazırlanıyor.
Ankara'da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi öncesinde, Avrupalı müttefiklerin savunma harcamalarını artırdıklarını kanıtlayacak on milyarlarca dolarlık tarihi silah anlaşmaları gün yüzüne çıkıyor. Zirve marjında düzenlenecek savunma sanayi forumunda ilan edilecek bu dev adımlarla, Washington’dan gelen "kıtanın güvenliği için daha fazla bütçe ayrılması" taleplerine somut bir yanıt verilmesi hedefleniyor. Türkiye'ye ulaştıktan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ikili bir görüşme gerçekleştirecek ve ardından akşam yemeğine katılacak olan ABD Başkanı Donald Trump’ın, bu hamlelere nasıl bir reaksiyon vereceği ise merak konusu.
SAVUNMA BÜTÇELERİNDE REKOR ARTIŞ
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın Avrupalı üyeleri ile Kanada’nın savunma yatırımlarında "çarpıcı" bir ivme yakaladığını vurguladı. Rusya'nın 2022'deki Ukrayna müdahalesinin ardından tetiklenen güvenlik endişelerinin bu artışta ana etken olduğunu belirten Rutte, Trump'ın da müttefikleri bu yönde harekete geçirme konusunda son derece kararlı bir rol oynadığını ifade etti.
Rutte'nin paylaştığı verilere göre, Avrupalı ortaklar ve Kanada'nın 2025 yılı savunma harcamaları bir önceki yıla kıyasla 90 milyar dolar artarak 570 milyar doların üzerine çıktı. Bu da yıllık bazda yaklaşık yüzde 20'lik rekor bir büyümeye işaret ediyor.
TRUMP’IN GÖLGESİNDE DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Son dönemde müttefiklerine yönelik eleştirilerinin dozunu artıran Donald Trump, Avrupa ülkelerini ABD’nin bölgesel operasyonlarında (özellikle İran geriliminde) yalnız bırakmakla suçlamış; hatta kolektif savunma taahhütlerini askıya alabileceğini ima etmişti. Avrupalı bürokratlar ise kendi ekonomilerini de derinden sarsan bölgesel çatışmalarda Washington’ın kendilerine danışmadığını, buna rağmen hava sahası ve askeri üs lojistiğinde ABD'ye tam destek vermeyi sürdürdüklerini hatırlatıyor.
Zirvede yaşanabilecek olası gerilimlere karşı tetikte olan Avrupalı liderler; hem Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hem de Genel Sekreter Rutte’nin Trump ile kurduğu yakın diyaloğu devreye sokarak ittifak içi dengeleri korumayı amaçlıyor.
GİZEMLİ ANLAŞMALAR VE ÖNE ÇIKAN DETAYLAR
Zirvenin etki gücünü artırmak amacıyla bugüne kadar gizli tutulan devasa savunma paketlerinin detayları da yavaş yavaş netleşiyor. Hollanda Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz, Belçika ile ortak hava savunma projelerini ve İngiltere ile gerçekleştirilecek deniz platformu iş birliklerini kapsayan, 3.43 milyar dolar (3 milyar euro) değerindeki anlaşmaları duyuracaklarını açıkladı. İttifakın uzun süredir kullandığı ve artık ömrünü tamamlamaya başlayan ABD menşeli AWACS erken uyarı ve gözetleme uçaklarının, İsveçli savunma şirketi Saab tarafından üretilen GlobalEye modelleriyle değiştirileceği belirtiliyor.
