Ankara'da herkes bu iki takımı biliyor ama başkentin üçüncü büyük kulübünü kaç kişi hatırlıyor?

Ankaragücü ve Gençlerbirliği yıllardır Ankara futbolunun iki büyük markası olarak öne çıkıyor. Ancak başkentin futbol tarihinde bir dönem Fenerbahçe’yi 3-0 yenerek Türkiye şampiyonu olan, Ankara liglerinde kupalar kazanan ve 1959’da Milli Lig’de mücadele eden başka bir kulüp daha vardı: Ankara Demirspor.

Ankara’da futbol denildiğinde cevap genellikle ikiye ayrılır.

Bir tarafta sarı-lacivertli Ankaragücü, diğer tarafta kırmızı-siyahlı Gençlerbirliği.

İki kulübün de yüz yılı aşan geçmişi, geniş bir taraftar hafızası ve Türk futbolunun en üst seviyesinde geçirdiği uzun yıllar var.

Ancak Ankara futbolunun tarihini biraz geriye sardığımızda üçüncü bir isim çıkıyor karşımıza.

Bugün özellikle genç futbolseverlerin eski gücünü pek hatırlamadığı Ankara Demirspor, bir dönem yalnızca Ankara’nın değil Türkiye futbolunun önemli kulüplerinden biriydi.

Ankaragücü neden Ankara’nın "halk takımı" olarak anılıyor?Ankara Haberleri

DEMİRYOLCULARIN TAKIMIYDI

Ankara Demirspor’un hikâyesi demiryollarıyla başlıyor.

Kulüp, demiryolu çalışanlarının oluşturduğu spor yapılanmasının Ankara’daki temsilcisi olarak ortaya çıktı. Mavi-lacivert renkleriyle bilinen kulübün geçmişi 1930’lu yılların başına uzanıyor.

Türkiye’de farklı şehirlerde kurulan Demirspor kulüplerinin ortak noktası da buydu.

Demiryolu çalışanları spor kulüpleri kuruyor, futbol başta olmak üzere birçok branşta faaliyet gösteriyordu.

Ankara Demirspor ise bu yapının en başarılı örneklerinden biri haline geldi.

BİR ZAMANLAR ANKARA ŞAMPİYONUYDU

Bugünkü futbol düzenine bakarak Ankara Demirspor’un eski gücünü anlamak kolay değil.

Ancak profesyonel ulusal ligin henüz kurulmadığı yıllarda şehir ligleri Türk futbolunun en önemli organizasyonları arasındaydı.

Ankara Demirspor, Ankara Futbol Ligi’nde önemli başarılara imza attı.

Kulüp 1938-39, 1942-43, 1946-47, 1947-48 ve 1958-59 sezonlarında Ankara şampiyonluğuna ulaştı.

1946-47 sezonunda Ankara’daki sivil ligde Gençlerbirliği’nin önünde yer alarak dönemin ulusal organizasyonlarına katılma hakkı elde etti.

Yani o yıllarda Ankara futbolunun güç dengelerinde Demirspor, Ankaragücü ve Gençlerbirliği ile aynı masada oturuyordu.

FENERBAHÇE'Yİ 3-0 YENİP TÜRKİYE ŞAMPİYONU OLDULAR

Kulüp tarihinin en önemli başarılarından biri 1947 yılında geldi.

Türkiye Futbol Şampiyonası’nın final grubunda Ankara Demirspor’un karşısında Fenerbahçe ve Adana Demirspor vardı.

Ankara’da oynanan final grubunda mavi-lacivertliler önce Fenerbahçe ile karşılaştı.

Sonuç bugün bile Ankara futbol tarihinin en dikkat çekici skorlarından biri:

Ankara Demirspor 3-0 Fenerbahçe

Ardından Adana Demirspor’u da 6-0 mağlup eden Ankara temsilcisi turnuvayı yenilgisiz tamamladı ve 1947 Türkiye Futbol Şampiyonası'nı kazandı. Dönemin kayıtlarında Ankara Demirspor iki maçta dokuz gol atarken kalesinde hiç gol görmedi.

Bu başarı Ankara Demirspor’u Türkiye çapında şampiyonluk yaşamış az sayıdaki Ankara kulübünden biri haline getirdi.

BEŞİKTAŞ, FENERBAHÇE VE GALATASARAY'LA AYNI LİGDEYDİ

Ankara Demirspor yalnızca şehir organizasyonlarında başarılı değildi.

1947 Millî Küme’de Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Vefa gibi İstanbul’un güçlü ekipleriyle aynı organizasyonda mücadele etti.

Ankara’yı ise Demirspor ile Gençlerbirliği temsil ediyordu.

Demirspor o sezon ligi beşinci sırada tamamladı ve kendi sahasında Fenerbahçe ile 1-1, Galatasaray ile 3-3 berabere kaldı.

Bugünden bakıldığında sıradan görülebilecek bu sonuçlar, o dönem Ankara futbolunun İstanbul kulüpleri karşısındaki gücünü göstermesi açısından önemli.

1959'DA MİLLİ LİG KURULUNCA ONLAR DA VARDI

Türkiye’de bugünkü Süper Lig’in temeli kabul edilen Milli Lig 1959 yılında oluşturulduğunda Ankara futbolunun güçlü temsilcileri de organizasyonda yer aldı.

Ankara Demirspor, Türkiye’nin en üst düzey ulusal liginde mücadele eden başkent kulüplerinden biri oldu.

Atatürk Ansiklopedisi’nin Ankara futbol tarihine ilişkin çalışmasında da 1960’lı yıllarda Ankaragücü, Gençlerbirliği, Hacettepe ve Ankara Demirspor’un en üst ligde Ankara’yı temsil ettiği belirtiliyor.

Ankara Demirspor uzun yıllar bu seviyede kaldı.

Kulüp 1970-71 sezonunun ardından üst ligden düştü ve bir daha Türkiye’nin en üst ligine dönemedi.

13 SEZON EN ÜST SEVİYEDE OYNADI

Ankara Demirspor’un bugünkü bilinirliğinin düşük olması kulübün geçmişinin de küçük olduğu izlenimini yaratabiliyor.

Oysa mavi-lacivertliler yaklaşık 13 sezon boyunca Türkiye’nin en üst düzey futbol organizasyonunda mücadele etti.

Sonraki yıllarda alt liglere gerileyen kulüp zaman zaman 1. Lig ve alt profesyonel liglerde yer aldı.

TFF kayıtlarında Ankara Demirspor bugün de profesyonel futbol kulübü olarak faaliyetini sürdürüyor.

NEDEN BUGÜN ANKARAGÜCÜ VE GENÇLERBİRLİĞİ KADAR BİLİNMİYOR?

Bunun cevabı büyük ölçüde son 50 yılda saklı.

Ankaragücü ve Gençlerbirliği uzun dönemler boyunca Türkiye’nin en üst liginde kalmayı başardı.

Ankaragücü geniş taraftar kitlesi ve güçlü tribün kültürüyle Ankara’nın en görünür futbol kulüplerinden biri oldu.

Gençlerbirliği ise özellikle İlhan Cavcav dönemindeki uzun Süper Lig serisi, Türkiye Kupaları ve Avrupa maçlarıyla ulusal ölçekte tanınırlığını korudu.

Ankara Demirspor ise 1971’den sonra en üst lige dönemedi.

Bir futbol kulübü birkaç kuşak boyunca televizyonlarda, büyük maçlarda ve Süper Lig’de görünmeyince doğal olarak yeni nesillerle bağı zayıflıyor.

OYSA BİR DÖNEM GENÇLERBİRLİĞİ İLE BAŞA BAŞTI

1940’lı yılların Ankara futboluna bakıldığında bugünkü hiyerarşi çok daha farklıydı.

Gençlerbirliği, Ankaragücü, Ankara Demirspor ve dönem dönem askeri kulüpler Ankara futbolunun zirvesi için mücadele ediyordu.

1946-47 sezonunda Ankara Demirspor’un Gençlerbirliği’nin önünde yer aldığı bile görülüyor.

1947 Türkiye Şampiyonası’nda ise Ankara Demirspor, dönemin İstanbul şampiyonu Fenerbahçe’yi 3-0 yenerek kupaya ulaşıyordu.

Bugün bu sonuçları ilk kez gören bir futbolsever için Demirspor’un geçmişteki konumu şaşırtıcı olabilir.

ANKARA'NIN ÜÇÜNCÜ BÜYÜĞÜ GERÇEKTEN DEMİRSPOR MU?

“Büyük kulüp” kavramının resmi bir ölçüsü yok.

Taraftar sayısına bakıldığında başka bir sonuç, güncel lig seviyesine bakıldığında başka bir sonuç çıkabilir.

Keçiörengücü gibi Ankara’nın daha yakın dönemde üst liglerde görünür olan kulüpleri de bu tartışmaya dahil edilebilir.

Ancak kriter tarihsel başarı, Türkiye’nin en üst liginde geçirilen sezonlar, şehir şampiyonlukları ve ulusal kupa olduğunda Ankara Demirspor’un iddiası son derece güçlü.

Çünkü kulübün geçmişinde;

• 1947 Türkiye Futbol Şampiyonluğu,
  
• 5 Ankara Futbol Ligi şampiyonluğu,
  
• Türkiye'nin en üst liginde 13 sezon,
  
• 1959'daki Milli Lig döneminde Ankara'yı temsil etme gibi önemli başarılar bulunuyor.

BAŞKENTİN UNUTULAN FUTBOL HAFIZASI

Bugün Ankara futbolunun hikâyesi çoğu zaman Ankaragücü ve Gençlerbirliği üzerinden anlatılıyor.

Bunda yanlış bir şey yok. İki kulüp de başkentin futbol tarihinde tartışılmaz bir ağırlığa sahip.

Ama hikâyeyi iki kulüple sınırlamak Ankara'nın futbol geçmişinin önemli bir bölümünü dışarıda bırakıyor.

Bir zamanlar Fenerbahçe’yi 3-0 yenip Türkiye şampiyonluğu yaşayan, Ankara liglerini kazanan ve ülkenin en güçlü kulüpleriyle aynı ligde mücadele eden bir Demirspor da vardı.

Belki de bu yüzden Ankara’nın “üçüncü büyük kulübü kim?” sorusuna tarih üzerinden verilecek en güçlü cevap hâlâ aynı:

Ankara Demirspor.

Asıl şaşırtıcı olan ise bir zamanların Türkiye şampiyonunu bugün Ankara’da kaç kişinin hatırladığı.