Ankara'da hangi ilçe temiz, hangi ilçe pis hava soluyor?

Ankara'nın hava kalitesi, artan trafik, yoğun yapılaşma ve bölgesel etkenlerle birlikte ilçe bazında büyük farklılıklar gösteriyor. Güncel hava kalitesi ölçümleri, başkentin bazı noktalarında tehlike çanlarının çaldığını gösterirken, bazı ilçeler sakinlerine daha temiz bir nefes aldırıyor.

HAVASI EN KİRLİ VE RİSKLİ BÖLGELER

Hava Kalitesi İndeksi (AQI) verilerine göre, şehrin çanak şeklinde kalan merkezine ve trafiğin yoğun olduğu noktalara yaklaştıkça kirlilik oranları ciddi şekilde artıyor. Güncel istasyon verilerinde Demetevler, Etlik ve Sıhhiye, sınır değerleri zorlayan kirlilik oranlarıyla başı çekiyor.

Nüfus yoğunluğunun ve şehirleşmenin yüksek olduğu Keçiören ve Mamak gibi ilçelerde de hava kalitesi indeksleri orta ve hassas seviyelerde seyrediyor. Şehir merkezindeki Ulus ise dur-kalk trafiğinin yarattığı yoğun egzoz emisyonları nedeniyle kirlilikten en çok nasibini alan noktalardan biri olarak öne çıkıyor.

EN TEMİZ HAVAYI SOLUYAN İLÇELER

Ankara'nın çeperlerine doğru ilerledikçe hava kalitesinde belirgin bir iyileşme gözlemleniyor. Ölçüm istasyonu verilerine göre başkentin en temiz havasına sahip bölgeleri arasında Saray, Sincan ve Törekent yer alıyor. Ayrıca batı aksında yer alan Yaşamkent ve Etimesgut da şehir merkezinin boğucu havasına kıyasla sakinlerine çok daha iyi bir hava kalitesi sunuyor.

Ankara'da her geçen gün artan araç sayısı ve mesai saatlerindeki trafik kilitlenmeleri, şehrin hava kalitesini doğrudan tehdit eden faktörlerin başında geliyor. Güncel ölçümler ve çevresel raporlar, başkentte soluduğumuz havadaki kirliliğin temelinde egzoz emisyonlarının büyük bir paya sahip olduğunu gösteriyor.

TRAFİK VE KABA PARTİKÜL MADDE (PM10) İLİŞKİSİ

Başkent genelinde Hava Kalitesi Endeksi (AQI) anlık olarak 55 (Orta) seviyelerinde ölçülse de, şehirdeki hava kalitesini en çok etkileyen ve solunum yollarını tehdit eden ana kirletici Kaba Partikül Madde (PM10) olarak öne çıkmakıyor. Temiz Hava Hakkı Platformu'nun raporlarına göre; Ankara'nın yıllık PM10 ortalaması 39,25 μg/m3 seviyesine ulaşarak, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) belirlediği sınır değerleri ciddi şekilde aşıyor.

İLÇE BAZLI TRAFİK ETKİSİ VE TOPOGRAFİK DEZAVANTAJLAR

Ankara'nın çanak şeklindeki topografik yapısı, rüzgar hızının düştüğü anlarda egzoz gazlarının şehrin üzerine bir tabaka halinde çökmesine neden olur. İlçe bazlı trafik yoğunluğu incelendiğinde emisyon yükünün dağılımı şu şekilde:

• Ulus ve Şehir Merkezi: Gün boyu devam eden dur-kalk trafiği, yakıt tüketimini artırarak bu bölgede lokal PM10 seviyelerinin pik yapmasına neden olmaktadır.

• Keçiören ve Mamak: Nüfus ve yapılaşma yoğunluğunun zirvede olduğu bu ilçelerde, özellikle sabah ve akşam saatlerinde ana arterlerde yaşanan araç yığılmaları, hapsolan egzoz dumanı nedeniyle hava kalitesini hızla "Hassas" seviyeye düşürmektedir.

• Elmadağ Hattı: Şehirlerarası transit geçiş güzergahında yer alması ve ağır vasıta trafiğinin sürekliliği, bu ilçenin bölgesel egzoz emisyonu ve partikül madde yükünü artırmaktadır.

Muhabir Notu: Hava kalitesi indeksinde (AQI) 50'nin altındaki değerler "iyi" kabul edilirken, 50-100 arası değerler "orta" risk grubunu temsil ediyor. Özellikle kış aylarına yaklaşırken, Keçiören, Mamak ve Elmadağ hattındaki ısınma kaynaklı emisyon artışlarının değerleri nasıl etkileyeceği yakından takip edilmeli.