Ankara’da 20 yılda dikkat çeken ulaşım değişimi: Araç sayısı 3 milyonu aştı!

Ankara’da yaklaşık 20 yıllık süreçte ulaşımın yapısı önemli ölçüde değişti. Başkentin nüfusu artarken kent sınırları genişledi, motorlu taşıt sayısı hızla yükseldi ve raylı sistem ağı yaklaşık üç katına yaklaştı. Ancak toplu ulaşım yatırımlarındaki büyümeye rağmen özel araç sayısındaki artış, trafik yoğunluğunun kent gündemindeki yerini korumasına neden oldu.

NÜFUS 20 YILDA YAKLAŞIK YÜZDE 35 ARTTI

2006 yılında yaklaşık 4 milyon 380 bin kişinin yaşadığı Ankara’nın nüfusu, 2025 yılı itibarıyla 5 milyon 910 bin 320’ye ulaştı. Böylece başkentin nüfusu yaklaşık 20 yıllık dönemde 1,5 milyon kişi arttı.

Nüfustaki bu büyüme, Ankara’nın günlük ulaşım ihtiyacını da genişletti. Yeni yerleşim bölgelerinin ortaya çıkmasıyla kent içinde işe, okula ve diğer günlük ihtiyaçlara yönelik yolculukların güzergâhları da çeşitlendi. Ancak nüfus artışından daha dikkat çekici değişim motorlu taşıt sayısında yaşandı.

ARAÇ SAYISI NÜFUSTAN ÇOK DAHA HIZLI YÜKSELDİ

2006 yılı sonunda Ankara’da yaklaşık 1 milyon 85 bin motorlu kara taşıtı bulunuyordu. Bunların yaklaşık 783 binini otomobiller oluşturuyordu.

2026 yılının haziran ayı sonuna gelindiğinde ise kayıtlı motorlu kara taşıtı sayısı 3 milyon 103 bin 851’e yükseldi. Otomobil sayısı da 2026 yılı mayıs ayında 2 milyon 225 bin 404 olarak kayıtlara geçti. Bu rakamlar, başkentteki toplam motorlu taşıt sayısının 20 yıl içinde yaklaşık yüzde 186 arttığını ortaya koyuyor.

Özetle değişim şöyle gerçekleşti:

• 2006 nüfusu: Yaklaşık 4,38 milyon
• 2025 nüfusu: 5,91 milyon
• 2006 motorlu taşıt: Yaklaşık 1,09 milyon
• 2026 motorlu taşıt: 3,10 milyon

Nüfus yaklaşık yüzde 35 büyürken motorlu taşıt parkının yüzde 186 civarında genişlemesi, Ankara’daki ulaşım baskısının neden yalnızca nüfus artışıyla açıklanamayacağını gösteriyor.

BİN KİŞİYE DÜŞEN TAŞIT SAYISI İKİ KATIN ÜZERİNE ÇIKTI

2006 verileri üzerinden yapılan hesaplamada Ankara’da her 1000 kişiye yaklaşık 248 motorlu taşıt düşüyordu.

2026’daki araç sayısı, karşılaştırılabilir son yıllık nüfus olan 2025 verisiyle birlikte değerlendirildiğinde ise bu oran yaklaşık 525 taşıta yükseliyor.

Bu hesap yalnızca otomobilleri değil, tüm kayıtlı motorlu kara taşıtlarını kapsıyor. Buna rağmen ortaya çıkan tablo, Ankara’da taşıt sahipliğinin nüfus artışının oldukça üzerinde bir hızla yükseldiğini gösteriyor.

2006’DA RAYLI SİSTEM BİRKAÇ ANA KORİDORLA SINIRLIYDI

Bugünkü Ankara’nın raylı ulaşım ağıyla 2006’daki yapı arasında da önemli fark bulunuyor. Yaklaşık 20 yıl önce kentte işletilen başlıca raylı sistem hatları Ankaray ile Kızılay-Batıkent metrosuydu.

2006 dönemindeki sistem:

• Ankaray: AŞTİ-Dikimevi arasında 8,527 kilometre ve 11 istasyon
• M1 Metro: Kızılay-Batıkent arasında 14,661 kilometre ve 12 istasyon

Bu iki hattın toplam uzunluğu yaklaşık 23,2 kilometreydi.

Dolayısıyla o dönemde raylı ulaşım, esas olarak AŞTİ-Kızılay-Dikimevi ile Kızılay-Batıkent güzergâhları üzerinde yoğunlaşıyordu. Ankara’nın batı ve kuzey yönlerindeki bugünkü metro bağlantılarının önemli bölümü henüz bulunmuyordu.

METRO AĞI YAKLAŞIK 2,8 KAT GENİŞLEDİ

Aradan geçen yıllarda Ankara’nın raylı sistem altyapısına yeni hatlar eklendi. Bugün Ankaray ve M1’in yanı sıra Kızılay-Koru, Batıkent-Sincan ve Keçiören-AKM hatları da hizmet veriyor.

Günümüzde işletmedeki başlıca hatlar şöyle:

• Ankaray: 8,527 kilometre
• M1 Kızılay-Batıkent: 14,661 kilometre
• M2 Kızılay-Koru: 16,590 kilometre
• M3 Batıkent-Sincan: 15,360 kilometre
• M4 Keçiören-AKM: 9,220 kilometre

Toplam uzunluk yaklaşık 64,4 kilometreye ulaşırken istasyon sayısı 54’e çıktı. Böylece 2006’daki yaklaşık 23,2 kilometrelik raylı sistem ağıyla karşılaştırıldığında Ankara’nın kent içi raylı ulaşım ağı yaklaşık 2,8 kat büyümüş oldu.

Kızılay-Koru ve Batıkent-Sincan hatlarının 2014’te, Keçiören-AKM hattının ise 2017’de hizmete girmesiyle metro ağı kentin farklı yönlerine doğru genişledi.

BAŞKENTRAY DA ULAŞIM SİSTEMİNİN PARÇASI OLDU

Ankara’nın bugünkü ulaşım yapısını 2006’dan ayıran unsurlardan biri de Başkentray. Sincan ile Kayaş arasında yaklaşık 36 kilometrelik koridorda hizmet veren Başkentray, başkentin batı ve doğu yönlerindeki banliyö ulaşımını güçlendirdi.

Böylece Ankara’da raylı ulaşım yalnızca metro ve Ankaray'dan oluşan bir yapı olmaktan çıkarak banliyö trenlerini de içine alan daha geniş bir sisteme dönüştü.

EGO FİLOSUNDA DA TEKNOLOJİ DEĞİŞTİ

Toplu ulaşım tarafında yalnızca raylı sistemler büyümedi. EGO’nun otobüs filosunda da yıllar içinde hem kapasite hem de araç teknolojisi açısından değişim yaşandı. EGO’nun 2026 verilerine göre kurumun envanterinde 1.958 otobüs bulunuyor. Hizmet araçlarının da dahil edildiği toplam araç envanteri ise 2.007 olarak belirtiliyor.

2005 yılında alınan 450 otobüsün teslimatlarının 2006’da başlayıp 2007’de tamamlanması ve aynı dönemde 70 dizel otobüsün daha hizmete alınması, filonun yenilenme sürecinin önemli adımlarından olmuştu.

Bugün ise toplu taşıma filosunda farklı yakıt ve teknolojilere sahip araçlar bulunuyor. EGO ayrıca bazı eski dizel otobüsleri elektrikli araçlara dönüştürerek mevcut filonun kullanım ömrünü ve teknolojik kapasitesini değiştirmeye yönelik çalışmalar yürütüyor.

KENT BÜYÜDÜKÇE ULAŞIM MESAFELERİ DE UZADI

Ankara’daki trafik yoğunluğunu yalnızca araç sayısındaki artışla açıklamak da yeterli değil. Yaklaşık 20 yıllık dönemde kent, merkez çevresinden daha geniş bir yerleşim yapısına dönüştü. Çayyolu ve Ümitköy, Sincan ve Eryaman, Keçiören ve Bağlum ile İncek ve çevresindeki gelişmeler, günlük ulaşım hareketlerinin kent genelinde daha geniş bir alana yayılmasına katkıda bulundu.

Bu durum, insanların yalnızca merkez içinde değil, kentin farklı bölgeleri arasında daha uzun mesafeler kat etmesine yol açtı. İş, eğitim, konut ve ticaret alanlarının farklı noktalara dağılmasıyla sabah ve akşam saatlerindeki ulaşım talebi de daha geniş güzergâhlara yayıldı.