NATO öncesi kritik rezerv iddiası: ABD ile nadir toprak pazarlığı yapılacak mı?
NATO öncesi Ankara'da, Türkiye'nin nadir toprak elementleri üzerinden ABD ile pazarlık yapacağı iddialarıyla gündeme geldi. Emekli Büyükelçi Fatih Ceylan, bu kritik ham maddelerin asıl Avrupa'yı ilgilendirdiğini belirterek, "Stratejik mineraller güvenliği NATO gündemine gelebilir" dedi.
Ankara’da 7-8 Temmuz’da yapılacak NATO Zirvesi yaklaşırken, kulislerde konuşulan konulardan biri de kritik hammaddeler oldu. Özellikle Türkiye’nin elindeki nadir toprak elementi rezervleri üzerinden ABD ile kapalı kapılar ardında bir pazarlık yürütüleceği iddiaları gündeme geldi. Bu stratejik iddiaları, uluslararası güvenliğin ve diplomasinin deneyimli isimlerinden, 2013-2018 yılları arasında Türkiye'nin NATO Daimi Temsilciliğini yapan Emekli Büyükelçi Fatih Ceylan değerlendirdi. Ceylan, bu kritik minerallerin sadece ABD'yi değil, asıl Avrupa'yı yakından ilgilendirdiğini belirterek, zirvede tedarik zincirleri üzerinden NATO'nun devreye girebileceğini söyledi.
“NATO’YU DEĞİL AMA AMERİKA’YI DOĞRUDAN İLGİLENDİRİYOR”
Fatih Ceylan, nadir toprak elementleri veya minerallerin NATO'yu değil ama Amerika'yı doğrudan ilgilendirdiğini söyledi. Hatta Amerika'dan ziyade Avrupa'yı daha çok ilgilendirdiğine de dikkat çeken Ceylan, zirvede tedarik zincirlerinin sağlamlaştırılması konusunda bir karar çıkabileceğinin mümkün olduğunu belitti. Tedarik zincirlerinin güçlü olması için de nadir toprak elementlerine veya kritik stratejik minerallere ihtiyaç olduğunu ifade eden Emekli Büyükelçi Ceylan, “Bu hem Amerika hem Avrupa açısından önemli. Şimdi bu alanda müttefik ülkeler arasındaki işbirliğinin ilerletilmesi kararı çıkarsa o zaman tabii NATO da işin içine doğrudan girmiş demektir” dedi.
“STRATEJİK MİNERALLER GÜVENLİĞİ GÜNDEME GELEBİLİR”
NATO dışında ikili çerçevede bir takım anlaşmaların yapılıp yapılmayacağına da değinen Ceylan şu ifadeleri kullandı:
“Olabilir, olmaz diye bir kesinlik içinde bir şey söyleyemeyiz. Avrupa'nın savunma sanayinin ölçeğe dayalı olarak hızla üretim yapabilmesi, dolayısıyla tedarik zincirlerinin güçlü kılınması, dayanıklılığın artırılması söz konusu olunca bunun içine ister istemez nadir toprak elementleri dediğimiz veya işte stratejik mineraller dediğimiz konu da giriyor. Ama NATO içinde bu hangi çerçevede olur? Daha jenerik bir çerçeveye çekilebilir. Enerji güvenliği her zaman NATO'nun gündeminde oldu. Stratejik mineraller güvenliği gündeme gelebilir mesela.”
“İKİLİ ANLAŞMALAR MÜMKÜN”
Elementler ve mineraller konusunda Türkiye’nin birtakım avantajları olabileceğini dile getiren Fatih Ceylan, özellikle Eskişehir civarında olduğu söylenen bazı yatakları hatırlattı. Bu rezervlerin avantaj derecesinin tartışılır olduğunun da altını çizen Ceylan, açıklamasını şöyle tamamladı:
“Mineraller konusunda ne tür pazarlıklar yapılır ya da yapılmaz onu bilemeyiz. NATO'nun doğrudan gündemine gelir mi? Bir ihtimal. Gelmese bile en azından liderler kendi aralarında bir araya gelip bir takım anlaşmalar imzalayabilirler. Bu geçmişte de oldu. Hatta NATO zirveleri vesilesiyle ülkeler bir araya gelip NATO içinde belli bir ülkenin öncülüğünde bazı girişimler de başlatabiliyorlar. Bu da mümkün.”
