Ankara'nın en "tekinsiz" mahallesiydi: Çinçin ve Yenidoğan'ın 20 yıllık inanılmaz değişimi!

Bir zamanlar Ankara'nın "en tekinsiz" bölgeleri olarak anılan, helikopter destekli operasyonlara sahne olan Çinçin ve Yenidoğan mahalleleri, 20 yıllık kentsel dönüşümle bambaşka bir kimliğe büründü. Gecekondular yıkılıp yerini modern konutlara bırakırken; geride yerinden edilen insanlar, moloz yığınları ve filmlere konu olan unutulmaz bir mahalle kültürü kaldı.

Ankara’nın Altındağ ilçesinde yer alan, resmi adıyla Gültepe ve Örnek mahallelerinden oluşan Çinçin bölgesi, uzun yıllar boyunca başkentin en kapalı ve zorlu noktalarından biriydi. Uyuşturucu ticareti, gasp ve sokak çatışmalarıyla anılan bu bölge, komşusu Yenidoğan ve Hıdırlıktepe ile birleştiğinde adeta girilemez bir kaleye dönüşmüştü.

Ancak 2005 yılında başlayan kentsel dönüşüm hamlesi, bu suç merkezini haritadan büyük ölçüde sildi. Peki, bu 20 yıllık fiziksel dönüşüm, bölgenin sosyal yapısında neleri değiştirdi?

ESKİ SAKİNLER NEREYE GİTTİ?

Dönüşümle birlikte bölgedeki metruk binalar ve gecekondular yıkılırken, suçun yuvalandığı fiziksel ortam da ortadan kaldırıldı. Ancak bu durum, bölgenin demografik yapısında radikal bir değişime yol açtı:

• Yeni komşular: Eskiden ağırlıklı olarak Roman vatandaşların yaşadığı bölgeye, yeni yapılan modern toplu konutlarla birlikte memur aileler yerleşmeye başladı.

• Zorunlu göç: Çinçin ve Yenidoğan'ın eski sakinlerinin büyük bir bölümü, Sincan Saraycık ve Mamak Hüseyin Gazi mahallelerine taşınmak zorunda kaldı.

• Uyum ve kimlik kaybı: Uzmanlara göre, binalar hızla yenilense de sosyal dönüşüm aynı hızda gerçekleşmedi. Yaşanan bu zorunlu göç; yerinden edilme, kimlik kaybı ve ciddi sosyal uyum sorunlarını beraberinde getirdi.

• 

YIKIM BİTTİ AMA MANZARA TEMİZLENMEDİ

Çinçin ve Yenidoğan büyük ölçüde gecekondulardan arınmış olsa da dönüşümün sancıları çevre mahallelerde devam ediyor. Özellikle Hıdırlıktepe, Atıfbey ve İsmetpaşa mahallelerinde yıllar süren yıkımların ardından kalan boş araziler, devasa çöp ve moloz yığınlarına teslim olmuş durumda. Başkentin göbeğindeki bu tablo, kentsel dönüşümün sadece "yıkım ve yapımdan" ibaret olmaması gerektiğini kanıtlıyor.

ŞAFAK SEZER'DEN ANKARALI TURGUT'A: ÇİNÇİN'İN SİLİNMEYEN HAFIZASI

Fiziksel olarak silinmeye yüz tutan Çinçin, Türkiye'nin popüler kültüründe ve müzik dünyasında yaşamaya devam ediyor. Yoksulluğun ve hayatta kalma mücadelesinin en sert yaşandığı bu sokaklar, birçok ünlü sanatçının doğduğu yer oldu.

• Sinemada Çinçin: 1988 yapımı, başrolünde Kemal Sunal'ın yer aldığı efsanevi Düttürü Dünya filmi, bölgenin gerçekliğini beyaz perdeye taşıyan en önemli yapımdı. 2015 yapımı Yolunda A.Ş. Çinçin Bağları Hikâyesi ise kentsel dönüşümü mizahi bir dille ele aldı.

• Kenar Mahalleden Sahnelere: Arabesk, halk müziği ve Ankara oyun havaları denilince akla gelen pek çok isim bu sokaklarda yetişti. Hakan Taşıyan, Şafak Sezer, Ankaralı Turgut, Yavuz Top, Cavit Karabey ve Nigar Ekinci gibi isimlerin sanat hayatında, Çinçin'in o dayanışma ve sokak kültürünün izlerini görmek mümkün.

DEĞİŞİMİN ARDINDA KALANLAR...

Bugün Ankara'nın merkezinde yer alan Çinçin ve Yenidoğan, eskisinden çok daha güvenli ve düzenli sokaklara sahip. Ancak bu "temizlenmiş" vitrinin arkasında, kaybolan bir mahalle kültürü ve yerinden edilmiş insanların hikayesi yatıyor. Türkiye'deki kentsel dönüşüm projelerinin sosyal maliyetini anlamak için, Çinçin'in geçirdiği bu 20 yıllık evrim en çarpıcı örnek olmaya devam ediyor.